Deze website maakt gebruik van cookies

Meer informatie>

Humanisme en Humanistiek

Het humanisme kent een lange geschiedenis. Al sinds de klassieke oudheid hebben mannen en vrouwen geprobeerd om het leven en de wereld te begrijpen en als zinvol te ervaren, met een duidelijk beroep op menselijke vermogens. Vooral sinds de Verlichting kan humanisme worden gezien als een open levensbeschouwing, waarbij het menselijk perspectief maatgevend is bij het begrijpen van en het zin geven aan het leven en de wereld.


Het humanisme is een open levensbeschouwing, die zich richt op reflectie en dialoog. Het is een kritische en vernieuwende beweging die er van uit gaat dat de mens een autonome en verantwoordelijke rol heeft in de vormgeving van zijn bestaan. Het moderne humanisme bouwt voort op een rijke traditie van denkbeelden en waarden. Het is een politiek en moreel streven naar een humanere samenleving. Humanisme staat voor waarden als vrijheid, verantwoordelijkheid, rechtvaardigheid en waardering voor de kracht van diversiteit. Het is ook een esthetisch streven: de kunst om de mooie, fijnzinnige en aantrekkelijke kanten van het mens zijn te ontwikkelen. 

Humanisme en Humanistiek 

Humanisme en Humanistiek zijn verschillende begrippen. Humanistiek is de naam die wij geven aan een multidisciplinaire wetenschappelijke benadering die put uit disciplines als filosofie, sociologie, psychologie en geschiedenis, en geïnspireerd is door het humanisme. Ook draagt ze bij aan het doordenken van het humanisme en levensbeschouwing in de samenleving. In de bachelor en twee masters die wij aanbieden, staan menselijke vragen naar zingeving en een rechtvaardige en humane inrichting van de samenleving centraal. In de opleidingen is er veel aandacht voor persoonlijke ontwikkeling en praktische vaardigheden als reflecteren en gespreksvoering. 

Inclusief humanisme

Humanistische waarden kunnen tegenover de waarden van andere, al dan niet religieuze levensbeschouwingen staan, maar vaak ook maken ze er onderdeel van uit. Wij bestuderen het humanisme in deze laatste brede, ‘inclusieve’ zin.

Meer over humanisme en de humanistische beweging 

Het Humanistisch Historisch Centrum (HHC) is onderdeel van de universiteit en verantwoordelijk voor het humanistisch cultureel erfgoed in Nederland vanaf circa 1850. Zij draagt zorg voor archivering, documentatie, onderzoek en informatieverlening. Het Humanistisch Historisch Centrum is gespecialiseerd in de geschiedenis van het Nederlands humanisme en de humanistische beweging vanaf 1945.


Het Humanistisch Verbond stelde een humanistische canon samen waarin een overzicht wordt gegeven van de geschiedenis en de actualiteit van het humanisme en zijn denkers. Ook kun je meer informatie vinden op bijvoorbeeld de site van Omroep Human.

Humanistisch Verbond

De Universiteit voor Humanistiek heeft van oudsher een bijzondere band met het Humanistisch Verbond. Dat is mede omdat zij sinds haar oprichting in 1989 een ambtsopleiding verzorgt tot humanistisch raadsman of raadsvrouw. Een afgestudeerde master student van de Universiteit voor Humanistiek kan ervoor kiezen om te solliciteren naar een baan als humanistisch geestelijk verzorger, die wordt uitgezonden namens het Humanistisch Verbond. Ook ondersteunt de universiteit  training en bijscholing voor humanistisch geestelijk verzorgers, en verricht ze praktijkgericht onderzoek op het gebied van geestelijke begeleiding.

Bekijk meer voorbeelden van samenwerking met humanistische organisaties in het menu Samenwerking.