Hoe blijft ons beleid zorgzaam, ook in crisissituaties?

De Universiteit voor Humanistiek ontwikkelde een zorgethisch beleidskader om toekomstige (gezondheids)crises op een meer zorgzame en inclusieve manier op te vangen. Dit project met als titel ‘Een (zorg) ethische analyse van de COVID-19 beleidskeuzes’ werd mogelijk gemaakt door een subsidie uit het Covid19 Bottom-up Programma van ZonMw. Het onderzoek stond onder leiding van Pieter Dronkers.

Beschrijving

In de tijd van Corona heeft de Nederlandse overheid diep ingrijpende maatregelen genomen. Mensen die toch al in een kwetsbare positie zaten werden door het crisisbeleid extra getroffen. Het bezoekverbod voor ouderen was een van de vele voorbeelden. Tegelijkertijd kwam er in de samenleving nieuwe waardering voor het belang van goede zorg voor een veerkrachtige samenleving.

Ondertussen groeide ook de kritiek op het crisisbeleid van het kabinet. Beleidsafwegingen waren eenzijdig en vaak niet goed ethisch doordacht. Ook hadden de kwetsbare groepen zelf nauwelijks of geen stem in de beleidsvorming. De Leerstoelgroep Zorgethiek van de UvH werkte aan een evaluatie van het crisisbeleid en formuleerde een alternatief kader voor zorgethisch (crisis)beleidskader dat past bij een zorgzame en inclusieve samenleving. 

Dit project bestond uit beleidsonderzoek naar de crisismaatregelen en een empirisch verkenning naar hoe mensen in een kwetsbare positie de maatregelen ervaren hebben. Daarnaast werd in kaart gebracht welke alternatieven mensen samen met naasten en zorgverleners hebben gevonden om met de impact van de corona crisis om te gaan. Het doel was om een inzetbaar beleidskader te ontwikkelen dat in verschillende sectoren kan worden gebruikt. In het empirisch onderzoek lag de focus echter op vier groepen: mensen met een verstandelijke beperking en hun verwanten; ouderen en hun mantelzorgers; patiënten die palliatieve zorg ontvangen en hun naasten, en tot slot vluchtelingen. 

De inzichten uit het praktijkonderzoek werden voortdurend besproken met betrokkenen en beleidsmakers en zo werd samen een alternatief beleidskader ontwikkeld.

Onderzoekers

• Dr. Pieter Dronkers (onderzoeksleider) 
• Prof. dr. Carlo Leget (hoofdaanvrager)
• dr. Adrienne de Ruiter
• Dr. Alistair Niemeijer
• Dr. Els van Wijngaarden

Partners

Maatschappelijke partners waren onder andere Actiz, Dokters van de Wereld, de coöperatie Palliatieve Zorg Nederland, Reliëf, Pharos en de Tao of Care.

(Mede)financiering

Dit project werd mogelijk gemaakt door een subsidie uit het Covid19 Bottom-up Programma van ZonMw.

Resultaten

• Eindrapport: Zorgzaam uit de crisis: Vijf uitgangspunten voor beleidsmakers
• Factsheet ‘Corona en de zorg voor ouderen’
• Factsheet ‘Corona en de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking’
• Factsheet ‘Corona en zorg voor nieuwkomers’
• Rapport ‘Onder de radar. Zorg voor ongedocumenteerden en statushouders in coronatijden’
• Factsheet ‘Corona en palliatieve zorg’
• Rapport ‘Dicht bij de dood’

Contact

Dr. Pieter Dronkers, P.Dronkers@UvH.nl.