Andries Hiskes

Ik ben een interdisciplinair wetenschapper met een achtergrond in de literatuur- en cultuurwetenschappen. Sinds februari 2025 ben ik als universitair docent verbonden aan de vakgroep Zorgethiek van de Universiteit voor Humanistiek. Daarvoor werkte ik als hoofddocent Inclusie & Participatie bij de opleiding Verpleegkunde aan De Haagse Hogeschool. Daar gaf ik onder meer les op het gebied van narrative medicine, participatieve gezondheidszorg en disability studies. Ook ontwikkelde ik samen met Tom Maassen de minor The Art of Caring, waarin studenten van verschillende kunstacademies samenwerkten met studenten uit zorgopleidingen (verpleegkunde, huidtherapie, voeding en diëtetiek) rond het thema ‘care’.

Na het behalen van een master Comparative Literature and Literary Theory aan de Universiteit Leiden ontving ik in 2018 een PhD-onderzoeksbeurs van de Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO), als onderdeel van het Promotiebeurs voor Leraren-programma. In mijn promotieonderzoek aan de Universiteit Leiden onderzocht ik de relatie tussen affect, esthetiek en de leesbaarheid van disability. Daarbij analyseerde ik hoe culturele teksten en kunstwerken onze waarneming en interpretatie van gehandicapte lichamen beïnvloeden, en hoe deze lichamen op hun beurt bestaande representatiepraktijken ondermijnen. Tijdens mijn promotieonderzoek was ik fellow aan The Institute for World Literature van Harvard University en de School of Criticism and Theory aan Cornell University.

Ik ben mede-initiatiefnemer en organisator van The Politics of Disablement Summer School, onderdeel van de internationale Utrecht Summer School aan de UvH. Ik heb presentaties en workshops gegeven aan universiteiten in Europa, waaronder Stockholm, Boedapest, Rome, Aarhus, Limerick, Mälardalen, Utrecht, Edinburgh, Amsterdam en Karlstad, en in de Verenigde Staten, waaronder Chicago, Boston en Ithaca. Binnen de Universiteit Leiden was ik betrokken bij de LUCAS PhD Council, de redactie van het LUCAS Graduate Journal en de LUCAS Impact Committee, waar ik mij inzette voor de valorisatie van academisch onderzoek. Daarnaast ben ik lid van het Creative-Critical Approaches to the Health Humanities-consortium, dat in 2023 een Incubator Grant ontving van de Nederlandse Onderzoeksschool voor Literatuurwetenschap (OSL). In 2025 ontving ik de Best Thesis Award van OSL voor mijn proefschrift Disability and Its Affective Affordances.

De komende jaren zal ik bijdragen aan de verdere ontwikkeling van zorg-ethisch en -esthetisch, cultuurwetenschappelijk en artistiek onderzoek aan de UvH. In dat kader ben ik betrokken bij de samenwerking tussen de UvH en de Hogeschool voor de Kunsten Utrecht (HKU) rond Meaningful Artistic Research. Mogelijke samenwerkingen met promovendi, postdocs en andere onderzoekers met interesse in deze thema’s zijn van harte welkom.

Tijdens mijn promotieonderzoek aan de Universiteit Leiden (Disability and Its Affective Affordances: Deformity, Decay, Disruption, Distortion) onderzocht ik hoe culturele teksten en artefacten onze lees- en interpretatiepraktijken rondom het gehandicapte lichaam vormgeven. Centraal stond de relatie tussen affect, esthetiek en de leesbaarheid (legibility) van disability: hoe wordt disability gerepresenteerd, hoe roept het affectieve reacties op, en hoe beïnvloeden deze reacties de manier waarop we het waarnemen en interpreteren?

Mijn onderzoek stelde dat disability niet enkel een object van representatie is, maar tevens de normen en structuren van herkenning, aanwezigheid en leesbaarheid van lichamen ondermijnt. Dit onderzocht ik aan de hand van vier kernconcepten die nauw verbonden zijn met disability: het misvormde (deformity), verval (decay), ontregeling (disruption) en vervorming (distortion). Elk van deze concepten fungeerde als een lens om te analyseren hoe disability verwachtingen rond visuele herkenbaarheid, agency en representatie uitdaagt.

Door middel van close reading van literaire teksten en andere kunstwerken onderzocht ik hoe affectieve responsiviteit een cruciale rol speelt in esthetische waardering en interpretatie. Mijn onderzoek leverde daarmee een bijdrage aan disability studies, affecttheorie en de esthetiek, door disability niet alleen als een sociaal of medisch fenomeen te benaderen, maar ook als een esthetisch vraagstuk te benaderen.

In mijn huidige onderzoek richt ik mij op de relatie tussen diversiteit in lichamelijke capaciteit en de wijze waarop wij dit cultureel ‘vertalen’ naar sociale en politieke representatie. Disability roept de vraag op in hoeverre de normativiteit die met representatie verbonden is mensen uitsluit die niet aan de impliciete eisen ervan voldoen. Ik onderzoek daarom hoe disability ons dwingt representatie niet als een vanzelfsprekend of sluitend proces te beschouwen. Daarbij verken ik hoe mensen die niet kunnen voldoen aan zulke normatieve representatiepraktijken toch culturele, politieke en esthetische structuren beïnvloeden en transformeren.