Oratie Timothy Stacey

Locatie: Leeuwenbergh, Servaasbolwerk 1a, Utrecht
Contact: pedel@uvh.nl

Op 3 december 2026 om stipt 15.30 uur spreekt prof. dr. Timothy Stacey, bijzonder hoogleraar Vrijzinnige religiositeit en humanisme, zijn inaugurele rede uit in de Leeuwenbergh in Utrecht.

Meld u aan via onderstaande aanmeldformulier.

Het herstel van het geloof in vrijheid en democratie

Vrijheid en democratie zijn altijd kwetsbare idealen geweest; sommigen vragen zich zelfs af of ze ooit écht zijn gerealiseerd. De principes van de liberale democratie worden vandaag de dag zelfs in hun kern bedreigd binnen hun vermeende bastions in West-Europa en Noord-Amerika. Het is opvallend dat juist de woordenschat en de kernsymbolen van de democratie worden ingezet als wapen door de krachten die haar proberen te ontmantelen. Conventionele politieke verdedigingsmechanismen — zoals technocratische beroepen op institutionele normen of waarschuwingen dat “de democratie op het spel staat” — slagen er niet in dit tij te keren. Ondertussen laten scherpzinnige progressieve leiders, van Mark Carney in Canada tot Rob Jetten in Nederland, zien dat een ander soort politiek enthousiasme nog steeds mogelijk is.

In deze inaugurele rede biedt Timothy Stacey een krachtig nieuw denkkader om te begrijpen hoe onze politieke ambities worden gekaapt, en hoe we ze kunnen heroveren. Stacey betoogt dat politiek in de kern een daad van collectief geloof is, gecentreerd rond “dominante symbolen”. Hoewel deze symbolen gedurende millennia visueel en structureel stabiel blijven, is hun betekenis radicaal vloeibaar. Woorden als “vrijheid” en “democratie” functioneren niet als vastomlijnde juridische definities, maar als heilige totems. Ze wekken de illusie van een ononderbroken historische traditie, terwijl hun diepere betekenis op cruciale historische kruispunten juist dramatisch verschuift.We bevinden ons momenteel op zo’n kruispunt. Om hier doorheen te navigeren, moeten we begrijpen hoe symbolen met betekenis worden geladen, en hoe scherpziende actoren ze manipuleren om hun eigen waarden te weerspiegelen. Door semiotiek, religiewetenschappen en dramaturgie samen te brengen, biedt Stacey essentiële instrumentarium om deze symbolische oorlogsvoering te ontcijferen — en het narratief van een vrije samenleving te heroveren.

Zie ook: Timothy Stacey wordt bijzonder hoogleraar Vrijzinnige religiositeit en humanisme