“Humanistiek geeft mijn promotieonderzoek verdieping”
“Na mijn master Pedagogische Wetenschappen aan de Vrije Universiteit Amsterdam kreeg ik de kans om met een PromoDoc-beurs promotieonderzoek te doen naar de educatieve betekenis van dankbaarheid. Ik raakte geïnteresseerd in dit onderwerp tijdens het schrijven van mijn masterthesis over de educatieve betekenis van verwondering. Ik wilde aanvankelijk één artikel over dankbaarheid schrijven tijdens mijn onderzoeksstage, maar dit liep uit op een beursaanvraag die werd toegekend.”
Promoveren in deeltijd
“De PromoDoc-beurs is bedoeld voor leerkrachten die naast het lesgeven willen promoveren. Omdat je het onderzoek in deeltijd doet, krijg je er vijf jaar voor in plaats van vier. Ik doe drie dagen per week onderzoek en sta twee dagen voor de klas in het basisonderwijs.
De combinatie van onderzoek doen en lesgeven bevalt me heel goed. In mijn onderzoek krijg ik de tijd om na te denken over de vraag wat we eigenlijk met onderwijs willen bereiken, en dit biedt ook een kritische lens om naar mijn eigen onderwijspraktijk te kijken. Aan de andere kant vormen mijn ervaringen voor de klas niet alleen een bron van inspiratie voor mijn onderzoek, maar helpen mij ook om met beide benen op de grond te blijven staan. Onderzoek doen is intellectueel uitdagend en vraagt erom dat je langdurig je aandacht op abstracte vragen kan richten. Lesgeven biedt een ander soort uitdaging, waarbij je je aandacht continue moet kunnen verschuiven tussen de behoeften van individuele leerlingen, de lesstof, en de groepsdynamieken in het klaslokaal. Deze afwisseling houdt mijn werk interessant.”
Filosofische verdieping
“Ik ben blij dat ik voor mijn promotieonderzoek bij de Universiteit voor Humanistiek terecht ben gekomen. Door de humanistische insteek is er veel aandacht voor normatieve vraagstukken, terwijl onderzoek naar educatie aan andere universiteiten vooral empirisch van aard is.
De Universiteit voor Humanistiek is een kleinschalige universiteit waar iedereen elkaar kent. De omgang is informeel en in mijn ervaring is er weinig sprake van publicatiedruk. Als promovendus heb je veel vrijheid en zelfstandigheid. Ik vind dat prettig, maar het moet je wel liggen. Onderzoek doen is precisiewerk: je bent veel bezig met het aanscherpen en herschrijven van teksten. Daar heb je geduld voor nodig, en soms is het frustrerend. Het is fijn om die ervaringen met andere promovendi te kunnen delen.
Als promovendus maak ik deel uit van de vakgroep Grondslagen van Educatie. We hebben maandelijkse bijeenkomsten, waarin steeds iemand een paper van zijn eigen onderzoek presenteert en in detail bespreekt met de groep. Op deze manier blijf je op de hoogte van het onderzoek van je collega’s en word je uitgenodigd om over andere onderwerpen na te denken. Daarnaast krijg je zelf elk jaar de kans om je eigen werk te presenteren en feedback vanuit verschillende invalshoeken te ontvangen.”
Dankbaarheid in het onderwijs
“In het onderwijs vind ik het verdiepen en verrijken van de manier waarop we naar de wereld kijken van wezenlijk belang. Een goede kennisbasis is natuurlijk nodig, zeker in het basisonderwijs. Maar de manier waarop we aandacht aan de wereld besteden en hoe we ons ertoe verhouden vraagt om meer dan enkel feitenkennis. Hierbij kunnen ervaringen van verwondering en dankbaarheid een belangrijke rol spelen. Dankbaarheid begint met het besef dat het goede in ons leven niet vanzelfsprekend en ook niet alleen onze eigen verdienste is. Dat besef kan motiveren om het goede in je leven te koesteren en het te bevorderen voor anderen die het moeten ontberen.
Na mijn promotie wil ik een lesmethode ontwikkelen om karaktervorming en burgerschap een structurele plek in het basisonderwijs te geven. Door een gemeenschappelijke taal te ontwikkelen rond normen, waarden en karakterdeugden, kan zo’n methode leerkrachten handvatten bieden om met leerlingen in gesprek te gaan en gezamenlijk te reflecteren op hun handelen, persoonlijke ontwikkeling en de groepscultuur.”