Fundamenten voor de celebrant
In deze eerste module gaan wij ons buigen over een aantal vragen. Waar komt de behoefte aan rituelen vandaan? En allereerst, wat is een ritueel eigenlijk? Waaruit bestaat een ritueel en waarom doet de mens aan rituelen?
Rituelen zijn van oudsher een centraal onderdeel van gemeenschappen en religieuze praktijken. In de huidige seculiere en plurale samenleving is er echter sprake van nieuwe ritualiseringen: het heruitvinden van rituelen. Families, vrijwilligers en diverse groepen professionals houden zich bezig met het markeren van belangrijke individuele en collectieve overgangsmomenten. De term “ritueel” kan verwijzen naar collectieve ceremoniën, maar ook naar individuele rituele gebaren.
De eerste module ‘Fundamenten voor de celebrant’ van de celebrantenopleiding geeft een inleiding in de betekenis, functie en praktijken van rituelen in onze samenleving. In deze module wordt het theoretische fundament voor de opleiding gelegd. Rituelen zijn belichaamde zinervaringen die een transitie markeren en symboliseren, ruimte creëren voor emoties en existentiële vragen, en dat vaak binnen een sociale context. Deze uitermate complexe eigenschappen van het ritueel worden in deze module specifieker onderzocht. Wij gaan vanuit rituele theorie werken naar de praktijk van ritueel (her-)ontwerp.
Opbouw
De module is opgebouwd uit zelfstudie, thuisopdrachten en lesmiddagen. De zelfstudie bestaat uit het lezen van literatuur en het maken van de voorbereidende opdrachten. De lesmiddagen beginnen met een inleidend hoorcollege en daarna volgen oefeningen voor de praktijk door middel van casussen, praktijkvoorbeelden en (groeps)opdrachten.
Docenten
Coördinator van de module is dr. Joanna Wojtkowiak. Zij is docent-onderzoeker aan de UvH op het gebied van Psychologie en levensbeschouwelijke aspecten van existentiële begeleiding. Joanna is gespecialiseerd in culturele psychologie met focus op rituelen en verlieservaringen. Gastdocent is kunstenares Ida van der Lee.