“We vragen ons af: wat drijft mensen?”

Welke rol speelt zingeving in onze maatschappij? Wat doet de klimaatcrisis met het welzijn van mensen? Het zijn vragen die studenten aan de Universiteit voor Humanistiek in hun bachelor behandelen. Joshima zit inmiddels in het derde jaar van haar studie. “Ik zit hier goed op mijn plek.”

“Na het behalen van mijn vwo-diploma had ik twee tussenjaren”, vertelt Joshima. “Ik wilde eigenlijk psychologie studeren, maar kwam er steeds meer achter dat dat niet bij me zou passen. Het leek me te veel statistiek en theorie, en er waren ook best wat onderwerpen die ik eigenlijk helemaal niet zo interessant vond.” Als ze de open dag van de bachelor Humanistiek bezoekt, is haar keuze snel gemaakt. “Het feit dat het een brede studie is, sprak me erg aan.”

Een mix tussen sociologie, psychologie en filosofie

De Universiteit voor Humanistiek is een universiteit in het hart van Utrecht. Hier kun je naast een bachelor drie verschillende masters volgen. Humanistiek gaat over de waarden, betekenis en ethiek van de mens en de menselijke ervaring. Doordat het een kleinschalige universiteit is, voelt het onderwijs heel persoonlijk. Er zijn wel uitwisselingsvakken met de Universiteit Utrecht, maar over het algemeen zitten de studenten in hun eigen gebouw. “De docenten kennen je hier bij naam, iedereen is heel benaderbaar. Studenten hier zijn open en nieuwsgierig, en de vakken die je volgt, gaan over actuele en maatschappelijke thema’s.”

Het onderwijs is een soort mix tussen sociologie, filosofie, psychologie en geschiedenis, vertelt Joshima. “Je hebt door de bachelor heen twee lijnen. De eerste lijn gaat over humanisering. Dat betekent dat je kijkt naar hoe bepaalde instituties menselijker kunnen worden. Binnen organisaties kijk je dan bijvoorbeeld naar bepaald beleid rondom racisme, genderongelijkheid of de uitsluiting van bepaalde minderheidsgroepen.” Bij de tweede lijn bekijk je hoe zingeving een rol speelt in de samenleving. “We vragen ons af: wat drijft mensen? Hoe geven mensen zin aan hun leven?”

Theorie en praktijk

De verschillende disciplines komen terug in de vakken. “We hebben bijvoorbeeld een vak geschiedenis van het humanisme, en een vak waarin er wordt ingegaan op wat het nou betekent om een burger te zijn.” Opvallend is dat bij veel vakken meer komt komt kijken dan alleen theorie. “Een ander vak is ‘belichaamde betekenis’. In de werkgroepen moesten we opdrachten doen met je zintuigen, en ter afronding mochten we een creatief product maken. Bij dat vak maakte ik een liedje, een vriend van me maakte een kleine tentoonstelling.

De praktijk- en vaardigheidsvakken ervaart Joshima als een waardevolle toevoeging op de meer theoretische vakken. “Het blijft een academische studie, dus je moet ook gewoon veel zelfstandig werken en teksten lezen. Maar door deze vakken voelt het als een goede mix. Het maakt de opleiding zoveel breder en inclusiever.”

Naast de theoretische vakken krijgen de studenten ook vaardigheidsvakken. “Dit zijn practica in dingen als presenteren, groepswerk, groepsdynamica of reflecteren. Op zo’n praktijkdag ben je bijvoorbeeld de hele dag bezig met een trage vraag, dat is een vraag waar je niet meteen antwoord op hebt.” Zo was Joshima bezig met hoe ze zich tot het nieuws verhoudt. “De hele dag doe je dan allerlei opdrachten om die vraag uit te pluizen. Maar tijdens groepsdynamica hebben we ook weleens een groot deel van de dag in een kring gezeten, om te kijken wat er dan gebeurt in zo’n groep.”

Na de opleiding

Vaardigheden als reflecteren en groepsdynamieken komen ook terug in de beroepspraktijk van alumni. Sommige studenten gaan het onderwijs in of werken als coach of adviseur binnen organisaties, anderen gaan in de hulpverlening werken, of worden geestelijk verzorger.

Er zijn drie masters: Zorgethiek en Beleid, Burgerschap en Kwaliteit van Samenleven, en de driejarige master Humanistiek. Joshima is van plan nog een tijdje op de universiteit rond te lopen, dus wil de driejarige master doen. “Daar wordt je onder andere opgeleid tot geestelijk verzorger. Dat zijn mensen die bijvoorbeeld in ziekenhuizen, gevangenissen of de psychiatrie werken. Geestelijk verzorgers zijn geen psychologen, maar mensen kunnen wel met ze praten over van alles en nog wat. Vaak zijn dat dingen die gaan over hoe je zin aan je leven geeft, of hoe je je leven wilt vormgeven.”

Benieuwd naar meer?

Studiekiezers die interesse hebben in een studie in de sociale of geesteswetenschappen, raadt Joshima aan om eens naar de open dag te komen. “Als mensen interesse hebben in bijvoorbeeld filosofie of psychologie, kun je bij humanistiek ook raakvlakken vinden. Ik ging er zelf vrij open in, had niet zoveel verwachtingen. Maar ik ben nog steeds heel blij dat ik hier studeer. Ik vind de onderwerpen interessant en word uitgedaagd. Dus voorlopig zit ik hier nog wel even goed op mijn plek.”

Dit interview kwam tot stand in samenwerking met scholieren.com. (link opent in een nieuw venster)