Leergang Steward Leiderschap
Scroll direct naar
Je voelt de spanning tussen wat het systeem van je vraagt en wat jij als leider werkelijk wilt doen. Je weet dat rendement en efficiëntie niet het hele verhaal zijn — maar hoe geef je daar concreet leiding aan? Deze leergang is voor leidinggevenden in het bedrijfsleven en de semipublieke sector die hun rol en verantwoordelijkheid opnieuw willen doordenken. In samenwerking met docenten van Nyenrode Business Universiteit.
Omvang: 1 tweedaagse, 3 opleidingsdagen, plus ongeveer 4 uur voorbereiding per maand
Data: woensdagavond 7 t/m 9 oktober (2 overnachtingen), vrijdagen 13 november, 18 december en 15 januari 2027
Kosten: € 3.495 (inclusief cursusmateriaal, lunch, en 2x logies, ontbijt en diner)
Aantal deelnemers: maximaal 12
Inhoud
We leven in een tijd waarin organisaties onder grote druk staan. Begrippen als rendement, efficiëntie en meetbaarheid zijn leidend geworden. Ze geven houvast, maar roepen ook vragen op. Wat gebeurt er met menselijke waardigheid als systemen de overhand krijgen? Hoe voorkomen we dat mensen worden gezien als middelen, targets of kosten? En hoe zorgen we voor een goede balans tussen economische continuïteit en zorg voor mens en planeet?
Die spanning zie je niet alleen in bedrijven, maar ook in zorg, onderwijs, overheid en andere organisaties. Overal bepalen financieringskaders, prestatiedruk en verantwoordingssystemen het handelen. Juist in dat krachtenveld wordt leiderschap een morele praktijk.
Steward-leiderschap begint bij het idee van een economie waarin mensen centraal staan. Werk en ondernemen staan daarbij altijd in verbinding met het welzijn van anderen. Als leider zie je jezelf als een hoeder: iemand die zorgt voor mensen, de organisatie, de samenleving en de toekomst. Dat vraagt om leiders die verder kijken dan snelle resultaten of alleen de doelen van het systeem. Leiders die verantwoordelijkheid nemen voor de sociale en ecologische gevolgen van hun keuzes.
Steward-leiderschap is geen gewone vaardigheidstraining, maar een verdiepend traject op academisch niveau. Het is bedoeld voor leiders die hun verantwoordelijkheid bewust en met overtuiging willen dragen. Nieuwe inzichten en theorieën worden steeds gekoppeld aan persoonlijke reflectie en open, zorgvuldige gesprekken met anderen.
Leerdoelen
- Je ontwikkelt een persoonlijke visie op stewardship: leiderschap als hoederschap in een menswaardige economie.
- Je onderzoekt hoe efficiëntie-, markt- en systeemlogica jouw handelen beïnvloeden en waar bijsturing nodig is.
- Je verkent de sociaal-psychologische uitdagingen die steward-leiderschap met zich meebrengt in het omgaan met complexiteit.
- Je oefent in aandachtig en toekomstgericht handelen, geïnspireerd door Theory U: luisteren voorbij vanzelfsprekende aannames en ruimte maken voor wat zich aandient.
- Je verdiept je in de deugd ethische grondslag van leiderschap, versterkt je moreel oordeelsvermogen en koppelt dit aan Inner Development Goals (IDGs)
- Je leert je economische, maatschappelijke en ecologische verantwoordelijkheid in samenhang te bezien om concrete verandering te initiëren door aan te sluiten op hedendaagse managementconcepten (zoals de B Corp standaard en de MVO Prestatieladder).
Aan het einde van de leergang beschik je over een verdiept vermogen tot zelfreflectie en morele oordeelsvorming. Je kunt richting geven wanneer waarden, belangen en verantwoordelijkheden samenkomen — en anderen daarin meenemen.
Voor wie?
- Leidinggevenden in het bedrijfsleven die economische verantwoordelijkheid willen verbinden met menselijke waardigheid en duurzame toekomst.
- Leiders in zorg, onderwijs, overheid en maatschappelijke organisaties die ervaren hoe efficiëntie- en verantwoordingslogica hun werk beïnvloeden en die hun leiderschap in dat spanningsveld willen verdiepen.
Gedreven door onderzoek
De leergang is geworteld in academisch onderzoek naar ethisch leiderschap, stewardship en governance in transitie. Zo verbinden we academische verdieping met bestuurlijke en organisatorische praktijk in zowel private als semipublieke context. We werken met verschillende denkkaders als hulpmiddel, waaronder Theory U.
Docenten
- De leergang is inhoudelijk verbonden aan de bijzondere leerstoel Ethisch Leiderschap en Menswaardige Economie aan de Universiteit voor Humanistiek, bekleed door prof. dr. Patrick Nullens en ingesteld door de Goldschmeding Foundation.
- Prof. dr. Robert-Jan Blomme is hoogleraar Organisatiegedrag aan Nyenrode Business University.
- Ellemiek Etman is executive coach en onderzoeker Leiderschap en Organisatie-ethiek aan de UvH.
- Rik Hospers is onderzoeker stewardship aan de UvH en coördinator van de leergang.
- Mark de Lat is executive coach en onderzoeker Governance en Stewardship aan Nyenrode Business University.
Docenten
Onze ervaren docenten zijn op de hoogte van de laatste wetenschappelijke inzichten en combineren deze met de praktijk van leidinggeven.
Opbouw
We beginnen met een tweedaagse met overnachting. Hierna volgen nog 3 opleidingsdagen waarin theorie en de reflectie daarop vanuit de praktijk worden verweven. Per onderdeel krijg je vooraf een korte reader met reflectievragen.
Reflectie
Je reflecteert individueel en samen met anderen op jouw eigen persoonlijke en professionele ontwikkeling. Je onderzoekt hoe jij je als leidinggevende in de praktijk verhoudt tot anderen en de bredere omgeving. Zo kun je de theorie koppelen aan jouw eigen praktijk, persoonlijke ambities en uitdagingen. Op basis hiervan ontwikkel je persoonlijke handelingsalternatieven.
Programma
-
Dag 1 & 2 (tweedaagse met overnachting)
De eerste avond maken we uitgebreid kennis met elkaar tijdens een diner. We verkennen samen wat ons aantrekt in het perspectief van een menswaardige economie en steward-leiderschap dat daarop aansluit. Waarmee schuurt dat op dit moment? Welke vragen en uitdagingen levert dat op?
Dag 1. We verkennen de theoretische kaders van stewardship. Dit ronden we af met het verduidelijken van onze persoonlijke ontwikkelingsvragen. We vormen buddykoppels en zetten de puntjes op de i in een avondprogramma.
Dag 2. We ontdekken hoe theorie en praktijk elkaar voeden. Hoe we de wereld beschouwen beïnvloedt hoe we handelen, en vanuit ons praktische handelen worden ook onze denkbeelden gevormd. Dat betekent dat Steward-leiderschap niet alleen ‘een frisse blik’ vereist, maar ook een andere aandacht. Hiermee introduceren we ons andere uitgangspunt: Theory U van Otto Scharmer. We verkennen elkaars praktische uitdagingen met de theorieën en praktijken die we nu hebben aangereikt gekregen. Hierbij geldt: inbreng is opbrengst, dus hier wordt ook een actieve houding van de deelnemers verwacht.
-
Dag 3
Leiderschap ontstaat niet in een functietitel: het ontstaat in de ontmoeting. In de wisselwerking tussen jou, je omgeving en de mensen om je heen. We verkennen de kern van effectief leiderschap vanuit een (sociaal)psychologisch perspectief: hoe je vanuit een authentieke identiteit en emotionele intelligentie richting geeft aan anderen, zelfs wanneer de weg niet volledig helder is. Want juist dát, handelen ondanks onzekerheid, en anderen uitnodigen hetzelfde te doen, is waar leiderschap werkelijk begint.
Je ontwikkelt inzicht in grondslagen van leiderschap vanuit een (sociaal)psychologische invalshoek. We verkennen uitdagingen voor leiderschap zoals het omgaan met onzekerheid en complexiteit. We reflecteren op de relatie tussen authenticiteit en invloed. Dit alles brengen we samen tot concrete handvatten voor de praktijk.
-
Dag 4
De deugdenethiek – met wortels in de klassieke filosofie en theologie – heeft de afgelopen jaren een opmerkelijke heropleving doorgemaakt, ook binnen de management- en bestuurskunde. We keren terug naar de traditie van de zeven klassieke deugden: wijsheid (prudentia), moed (fortitudo), rechtvaardigheid (iustitia) en zelfbeheersing (temperantia), geloof (fides), hoop (spes) en liefde (caritas). We onderzoeken hoe deze deugden actueel kunnen bijdragen aan zowel effectief als ethisch leiderschap. Ten slotte vertalen we dit voor onszelf naar de Inner Development Goals (IDGs). We verankeren die in dragende symbolische uitdrukkingsvormen.
-
Dag 5
Hoe brengen we steward-leiderschap naar de praktijk? Dit vergt een vertaalslag naar strategie, businessmodellen en concrete actie. Dit gaat niet zonder slag of stoot: hoe maken we dit hanteerbaar? We laten ons inspireren door een aantal ondernemende mensen die ons in de praktijk zijn voorgegaan. Redenerend vanuit het eigen moreel kompas vormen zij organisaties, die met hun businessmodel willen bijdragen aan het oplossen van de ‘grand challenges’ van deze tijd. We kijken hoe je de B Corp standaard en de MVO Prestatieladder kunt inzetten om jouw leiderschapsvisie te vertalen naar de ‘bovenstroom’ van jouw organisatie.
Praktische informatie
Literatuur
Ter voorbereiding kun je reeds 1 van de volgende boeken van Otto Scharmer aanschaffen en lezen (verplichte voorbereiding): De essentie van Theory U (ca. 190pp) EAN 9789060389614, Leiden vanuit de toekomst (ca. 320pp) EAN 9789060386606 of Theorie U (ca. 540 pp) EAN: 9789060388204. Uiteraard is een Engelstalige versie van een van bovenstaande titels ook geschikt.
Locaties
- De tweedaagse vindt plaats op een inspirerende, landelijke locatie in het bourgondische Zuid-Limburg
- De opleidingsdagen van 13 november en 18 december vinden plaats op de Universiteit voor Humanistiek, één van de mooiste plekken in het centrum van Utrecht.
- De laatste opleidingsdag 15 januari 2027 zijn we op bedrijfsbezoek in Twente, waarbij we afsluiten op een landelijk gelegen erfgoed.
Kosten
€ 3.495 (cursusmateriaal, lunch en 2 keer logies, ontbijt en diner)
Annuleringsvoorwaarden
Annulering dient per e-mail via academie@uvh.nl te gebeuren. Na inzending van het aanmeldingsformulier geldt een wettelijke bedenktijd van 14 dagen, waarin de aanmelding zonder kosten of verplichtingen geannuleerd mag worden. Bij annulering tot 6 weken voor aanvang is 20% van de deelnamekosten verschuldigd. Bij annulering na 6 weken voor aanvang dienen de deelnamekosten volledig te worden voldaan en bestaat er geen recht of aanspraak op terugbetaling.
Vragen?
Mail academie@uvh.nl