Onderzoek naar vrijwillig mentorschap bij mensen met ondersteuningsvragen
De UvH werkte mee aan een onderzoek van het Ben Sajet Centrum naar vrijwillig mentorschap bij cliënten met ondersteuningsvragen die zelf geen steunend netwerk hebben. Mentoren worden soms geconfronteerd met lastige dilemma’s waar de wettelijke kaders voor mentorschap niet altijd ondersteunend in zijn, zo bleek uit het onderzoek.
In Amsterdam zijn 106 vrijwillige mentoren de mentor van 123 stadsgenoten. Via Stichting Mentorschap Amsterdam zijn zij door de rechter benoemd tot mentor, omdat hun cliënt langdurige en vaak intensieve zorg nodig heeft. Deze cliënten hebben een verstandelijke of lichamelijke beperking, of een psychiatrische aandoening, en missen een steunend netwerk.
Vrijwillige mentoren helpen de cliënten bij het vinden en behouden van goede zorg en het maken van belangrijke keuzes, bijvoorbeeld over verhuizing naar een verzorgingstehuis, of medische ingrepen. Soms moeten zij beslissingen nemen tegen de wil van de cliënt of zonder precies te weten wat de cliënt wil.
Koen Rutten onderzocht hoe de mentoren proberen bij te dragen aan een goed leven van cliënten. Hij zag hoe mentoren voortdurend afstemmen met cliënten, zorgverleners en collega-mentoren door te luisteren, observeren, overleggen en uit te proberen. Dit helpt om een goed beeld van de cliënt te krijgen, ook bij beperkte verbale communicatie.
Vertrouwen en langdurige relaties zijn cruciaal in vrijwillig mentorschap. “Het is dus in de eerste plaats een relationele praktijk”, aldus Koen Rutten. De wettelijke kaders voor mentorschap sluiten in de praktijk niet altijd aan bij de waarden en werkwijzen van (vrijwillige) mentoren. Hij nodigt in het rapport uit om kritisch na te denken over de rol van mentorschap, en de ruimte die nodig is om dit werk goed uit te kunnen voeren.
Het Ben Sajet Centrum is een kenniswerkplaats in Amsterdam voor de langdurige zorg. Het centrum richt zich op vraagstukken die voor de aangesloten vijf grote zorgorganisaties en zeven onderzoeks- en onderwijsinstellingen in Amsterdam en omgeving urgent zijn. Het centrum vestigde de bijzondere leerstoel Samenleven met verschil aan de Universiteit voor Humanistiek.