Elvira Loibl

Profile

Elvira Loibl is bijzonder hoogleraar Erkenning, Dialoog en Herstel na Interlandelijke Adoptie aan de Universiteit voor Humanistiek en universitair docent aan de Rechtenfaculteit in Maastricht. Zij is jurist en criminoloog en doet al het grootste deel van haar academische loopbaan onderzoek naar interlandelijke adoptie. Daarbij combineert zij criminologische en juridische perspectieven met inzichten uit de mensenrechten en, meer recent, transitional en transformative justice.

In 2019 verdedigde zij aan de Universiteit Maastricht haar proefschrift The Transnational Illegal Adoption Market: A Criminological Study of the German and Dutch Intercountry Adoption Systems (cum laude). In dit onderzoek bracht zij structurele zwaktes in de Duitse en Nederlandse adoptiesystemen in kaart en onderzocht zij hoe deze zwaktes illegale praktijken binnen interlandelijke adoptie mogelijk maken en faciliteren. Het proefschrift ontving een eervolle vermelding van de selectiecommissie van de Moddermanprijs 2021 voor het beste proefschrift op het gebied van het strafrecht en werd genomineerd voor de Willem Nagelprijs 2022 voor het beste criminologische proefschrift.

Sinds haar promotie is de focus van haar onderzoek geleidelijk verschoven van de oorzaken en structurele voorwaarden van illegale interlandelijke adoptie naar de nasleep ervan en de daarmee samenhangende vragen rond verantwoordelijkheid en herstel. In 2024 redigeerde zij samen met David Smolin het boek Facing the Past: Policies and Practices for Responses to Illegal Intercountry Adoptions. Het boek brengt bijdragen samen van internationale wetenschappers uit verschillende disciplines en van geadopteerden zelf en onderzoekt hoe samenlevingen en instituties kunnen omgaan met onrecht uit het verleden op het gebied van interlandelijke adoptie. Voortbouwend op deze samenwerking richtte zij Facing the Past (www.facing-the-past.org) op, een internationaal netwerk van wetenschappers die onderzoek doen naar illegale interlandelijke adoptie en de nasleep daarvan.

Haar wetenschappelijke werk heeft bijgedragen aan het nationale en internationale debat over illegale interlandelijke adoptie en wordt aangehaald in verschillende onderzoeken en studies die op dit terrein in opdracht zijn uitgevoerd, waaronder het rapport van de Commissie Joustra naar interlandelijke adoptie in het verleden. Daarnaast draagt zij regelmatig vanuit haar expertise bij aan de publieke discussie in Nederland en daarbuiten, onder meer via NRC Handelsblad, Trouw, Zembla, NDR, Deutschlandfunk, Deutsche Welle en de Noorse publieke omroep NRK. In 2024 ontving zij de Edmond Hustinxprijs voor haar onderzoek naar illegale interlandelijke adoptie.

In haar huidige onderzoek bestudeert zij hoe staten en instituties omgaan met de erfenis van interlandelijke adoptie en wat betekenisvolle erkenning en herstel vragen vanuit het perspectief van direct betrokkenen. Met een onderzoeksbeurs uit de NWO Open Competitie SSH-XS onderzoekt zij de meerstemmigheid in de ervaringen en perspectieven van interlandelijk geadopteerden en wat deze betekent voor processen van erkenning en herstel. Daarnaast richt haar onderzoek zich op vragen rond identiteit en toegang tot informatie en op de relaties en machtsdynamieken die processen van erkenning, dialoog en herstel tussen geadopteerden en overheidsinstanties vormgeven. Deze thema’s staan centraal in haar werk binnen de bijzondere leerstoel Erkenning, Dialoog en Herstel na Interlandelijke Adoptie.