collegereeks voorjaar 2014

17 maart 2014

Carlo Leget: Hoe humanistisch is de zorgethiek?
Lokaal 0.38, Universiteit voor Humanistiek

 
De zorgethiek is al geruime tijd een belangrijk perspectief voor de Universiteit voor Humanistiek. Met de komst in 2012 van de themagroep Zorgethiek en de bijbehorende Masteropleiding Zorgethiek en Beleid, heeft de zorgethiek een structurele plaats aan de universiteit gekregen. Maar liefst 50 studenten zijn dit jaar aan de Masteropleiding begonnen, een teken dat het perspectief nog altijd zeer actueel is.
Een belangrijke vraag voor de Universiteit voor Humanistiek gaat over het humanistische karakter van het zorgethisch perspectief.  Want waarom kiest de UvH specifiek voor de zorgethiek? In welke zin heeft dat te maken met een humanistisch karakter van het gedachtegoed? Is het wel zinvol om te zeggen dat de zorgethiek een humanistisch karakter heeft, en zo ja, waarom dan? Heeft de zorgethiek iets specifieks te bieden aan het humanisme?


Prof. Dr. Carlo Leget is hoogleraar Zorgethiek en Geestelijke Begeleidingswetenschappen, bijzonder hoogleraar Ethische en spirituele vragen in de Palliatieve Zorg, en voorzitter van de leerstoelgroep Zorg en Welzijn. De afgelopen jaren ging Legets aandacht vooral uit naar ethiek en spiritualiteit in de palliatieve zorg. De inspiratie daarvoor deed hij op in het praktische werk in verpleeghuizen. De komende jaren werkt hij vanuit zorgethisch perspectief ook aan thema’s als hoop, aandacht, kwetsbaarheid en waardigheid. 


7 april 2014 (nieuwe datum)

Carmen Schuhmann: Levende verhalen


Verhalen spelen een belangrijke rol bij zingeving:  mensen geven betekenis aan hun ervaringen en aan de gebeurtenissen in hun leven door er aan elkaar verhalen over te vertellen. Die verhalen zijn inherent ambigu: een leven is te complex om in één definitief verhaal te vangen. Wat er in een persoonlijk verhaal wordt verteld en hoe het wordt verteld zal ook sterk afhangen van de context, in het bijzonder van de gesprekspartner – degene aan wie het verhaal wordt verteld.  

Bovendien klinken in persoonlijke verhalen onherroepelijk stemmen van anderen – concrete anderen of collectieve stemmen – door. Wat maakt een verhaal dan tot 'mijn' verhaal? Bestaat er wel zoiets als 'mijn (levens)verhaal'? Welke rol spelen gesprekspartners bij het vertellen van een verhaal? En hoe kan die rol van gesprekspartner zo worden ingevuld dat recht wordt gedaan aan de unieke persoon die vertelt?

Deze vragen worden besproken op basis van gedachtegoed uit filosofie en psychologie, literair werk, en eigen ervaring als geestelijk begeleider bij Justitie. 


Carmen Schuhmann (1970) is sinds 2008 verbonden aan de Universiteit voor Humanistiek, na enkele jaren als humanistisch geestelijk verzorger bij Justitie te hebben gewerkt. Van huis uit is zij wiskundige; zij deed onderzoek in de zuivere wiskunde aan de universiteiten van Leiden en Essen (Duitsland).



12 mei 2014

Ruud Meij: Een stem voor Europa; grenzen denken, grenzen trekken.
Lokaal 0.38


Het draaipunt van dit college, aan de vooravond van de Europese Verkiezingen, is Lviv. Of beter Leopolis, Lemberg, Lemberik, Lwów, Lvóv, L'viv, gelegen in Galicië, het westen van Oekraine. Dat is geen toeval. Behalve dat het de plaats is waar Ruud Meij al jaren werkt, is het vandaag ook de meest Europese stad van Europa. Het is tevens de stad waar we de vraag 'wat zijn de grenzen van Europa?' op iedere straathoek ontmoeten. Het is tot slot de stad die iedere Euroscepticus het zwijgen op legt.
Als we de gedachte van Hegel volgen, voltooit de geschiedenis van de mensheid - en dus de geschiedenis van het humanisme - zich in het Avondland. De Europese Unie is na 1945 de briljante institutionalisering van deze voltooiing, door een Europese elite van visionaire politici. Filosofen als Hegel-interpreet Alexandre Kojève en Francis Fukuyama hebben enthousiast aan dit idee gebouwd. Onder Europeanen stoot deze gedachte echter op toenemende scepsis. 
Aan de hand van een verkenning van Euromaidan - de Oekraïense democratisch opstand - en een rondgang door L'viv, stellen we de vraag naar de grenzen van Europa. We ontwikkelen de gedachte dat de toevoeging van L'viv aan Europa, dit Europa zelf in vraag stelt. De bezinning op de vraag waarom de meest Europese stad vandaag de dag in het westen van Oekraïne ligt, dwingt een antwoord te zoeken op de vraag wat Europa en Europese Unie 'eigenlijk' is. 

Dat brengt ons de slotsom dat 'L'viv als toekomst van Europa' van ons vraagt om de grens van de Europese Unie opnieuw naar het oosten op te verschuiven. En, wellicht belangrijker, L'viv toont ook dat de Europese Unie niet noodzakelijk een project van een elite hoeft te zijn. Zij kan zich ontwikkelen tot een netwerk van steden, waar zelfbewuste Europese burgers de verplichtingen tegenover elkaar op zich kunnen. 


Ruud H.C. Meij (1954) is filosoof. Hij doceert beleid, organisatie en ethiek aan de Universiteit voor Humanistiek. Daarnaast is hij mede oprichter van Governance & Integrity. Volgens Ruud is 'a good enough state' een mensenrecht en een integere overheid de sleutel tot een rechtvaardige samenleving. "Dat tot stand brengen is een ambitie die wij wereldwijd na streven." Ruud werkt in Nederland, België en in Oekraïne, in zijn geliefde L'viv.



16 juni 2013

Robert van Boeschoten & Myrte van de Klundert: Consumptiemachine of verbeeldingskracht? De organisatie(s) van verlangen in technische tijden. 
Lokaal 0.38

Volgens Stiegler (o.a. 1994, 1996, 2010) kunnen we niet zonder verbeelding: daarmee verbinden we ons met anderen, vormen we verlangens, het geeft ons een verleden en een toekomst die niet vast staan. Verbeelding geeft ons de mogelijkheid tot de zorg voor onszelf en anderen die het leven zo de moeite waard maakt. Die verbeelding is fundamenteel afhankelijk van techniek. We bouwen niet voor niets monumenten. 

Maar: in onze tijd gaan de technologische ontwikkelingen enorm snel, veranderen de wereld ingrijpend, terwijl zij bijna volledig in handen zijn van industriëlen met een leger aan marketeers. Denk aan de populariteit van selfies of 'otofotos' binnen sociale media-netwerken. 

Wat betekent dat voor vragen in onze samenleving op persoonlijk en collectief gebied? Is er aanpassing vereist, of kunnen we zelf kiezen hoe we ermee om willen gaan? Kunnen we de kritiek op de consumptiemaatschappij, duurzaamheid, aandachtstekort en Facebookverslaving verbinden? Is er nog een gezamenlijke verbeelding van een toekomst mogelijk, of dreigen we eenzame consumptie machines te worden? Zijn we nog in staat voor onszelf te zorgen, of dreigen we onszelf alleen nog te zien als resultaat van software programma's die door anderen nu eenmaal het best bestuurd kunnen worden? Verlangen we tegenwoordig meer naar onze eigen avatar dan onze geliefde?
Met andere woorden: we hebben een filosofisch perspectief op de relatie tussen mens en techniek nodig.


Dr. Robert van Boeschoten is universitair docent op het vakgebied van media en esthetiek in organisaties. Myrte van de Klundert is afgestudeerd Bachelor Humanistiek op het gebied van Kritische Organisatiestudies en momenteel masterstudente filosofie in Rotterdam. Samen hebben ze de onderzoekswebsite humaniseren.nl opgestart, waar iedereen wordt uitgenodigd mee te praten over het thema humanisering. 



U kunt zich aanmelden door een e-mail te sturen aan zingevingenprofessie@uvh.nl
De colleges kosten 25 euro per keer. De hele reeks van vier colleges is 75 euro.

50 % korting voor leden van het HV, Plein H en alumni van de UVH.

Restitutie bij annulering is helaas niet mogelijk.