Cookies

Deze website maakt gebruik van cookies. Wij verzoeken u cookies te accepteren. Meer info

Naar de inhoud

Zingeving & Professie

Kromme Nieuwegracht 29, 3512 HD, Utrecht

030 239 0100 (di t/m vrij)

zingevingenprofessie@uvh.nl

Praktijkcentrum Zingeving & Professie Over ons Blog Veranderkunst: werken vanuit het ongewisse

Veranderkunst: werken vanuit het ongewisse

Door Bianca Lugten


Wat veranderen is, is wellicht de meest fundamentele vraag voor iedere veranderaar.

Voor mij als veranderkunstenaar roept het werkwoord veranderen, naast een eerste vage vlinder in mijn buik van nieuwsgierigheid, ook altijd een onbestemd gevoel van spanning op. Spanning omdat ik de ervaring heb dat professionals die met veranderingen bezig zijn of een traject hierin moeten dragen of aansturen, onrust en een vaag onbestemd gevoel met zich meedragen, welke nauwelijks logisch en in woorden te vatten valt. Wanneer ik dit gevoel ervaar bij mezelf en bij de mensen waarmee ik werk, dan weet ik altijd wél dat ik als veranderkunstenaar op de goede plek ben aanbeland.

Het betekent voor mij een plek waar veel te leren valt. Dit terwijl ik op voorhand nog niet weet wat precies en of dat wat ik leer ook van waarde zal zijn om veranderplannen in beweging te brengen en of de plannen zullen slagen. Het voelt als een leren via een orde die zich van te voren niet zomaar zonder meer laat kennen.

Bezig zijn met veranderplannen betekent voor mij: met betrokkenen en elkaar op zoek gaan naar een nieuwe orde. Wat overigens niet hoeft te betekenen dat de oude orde er niet meer toe doet of niets meer waard is.

 

De vragen die direct oprijzen zijn: welke essentiële ingrediënten van de oude orde die van waarde kunnen zijn voor het toekomstige werken, moeten meegenomen worden op weg naar en in de nieuwe orde? En hoe weet je dan of dat ‘het goede’ is? En of dat het is wat voor de nieuwe orde betekenisvol kan zijn? Of de ingrediënten ook daar werkzaam zullen zijn?

Als veranderkunstenaar vind ik dat altijd weer een complexe maar zeer zeker een leerzame, creatieve en uitdagende exercitie. Zo ontmoet ik steeds weer nieuwe mensen met verschillende verhalen die ik bij aanvang niet ken en nog nergens kan plaatsen. Ik moet mij inlezen in, en hoor een nieuwe taal. Vele afkortingen waar weer een hele stoet mensen aan vastzit.  Bovendien bestaat ook de kans dat iedere afkorting net even iets anders zijn veranderbeleid voert of zou willen voeren, met ook weer ieder zijn eigen taal die past bij het kenmerk van het werk. En dan heb ik als veranderkunstenaar natuurlijk ook mijn eigen taal en ontmoet ik in vooroverleg met andere veranderkunstenaars weer een andere taal waarin zij denken en spreken.





















Op zoek naar gemeenschappelijke taal, dat staat ons in ieder geval te doen willen we  elkaar, in de complexiteit van onze veranderplannen, goed kunnen verstaan. Teneinde met elkaar de nieuwe orde te vinden. Inmiddels heb ik, vanuit verschillende uiteenlopende verandertrajecten, de ervaring dat het mogelijk is elkaar op waard(en) te ontmoeten en elkaar dáár in leren verstaan. Dat is echt goed te doen.

Dit vraagt dat we een veld betreden van niet-weten, dat we opereren vanuit het ongewisse. Niet alles vast willen leggen en ver vooruit plannen. In de daarbij behorende complexiteit, meerstemmigheid of staat van verwarring van verandertrajecten liggen waarden die ons richting kunnen geven bij wat ons te doen staat. Soms kunnen die waarden botsen met hoe wij opgevoed zijn, wie we  als persoon of professional willen zijn,  de ambities die we nastreven of wat de burger voor ogen heeft,  wat de organisatie van ons vraagt en de waarden die de samenleving en politiek graag aan het werk ziet.  


Ik zou willen voorstellen om in deze spannende tijden in het netwerk van voortdurend veranderende organisaties dat wij over onze professionele bloedgroepen heen durven kijken en de waarde(n) opzoeken van loslaten en leren. 

Door ongemak en trotse werkpraktijken aan het licht te brengen in de breedste zin des woords, zoeken we werkenderwijs naar nieuwe wegen die passen bij de tijdgeest van de voortdurende verandering.

 

Bianca Lugten is docent existentiële en kennisinhoudelijke reflectievaardigheden aan de UvH en trainster in het programma Zingeving en Macht in Organisaties.