Ik ben Maya Swaans

Benieuwd wie de docenten van de celebranten opleiding zijn én wat rituelen voor hen betekenen? We geven het woord aan Maya Swaans.

1. Kun je vertellen wat voor rol je in de celebranten opleiding vervult?

In het najaar van 2014 kreeg ik de opdracht om samen met een werkgroep van collega’s een celebranten opleiding te ontwikkelen. Ik ben zo betrokken geweest bij het ontwerpen van de opleiding. In de opleiding zelf ben ik coördinator van de persoonlijke leerlijn en de module community skills en ondernemerschap.   

2.Wat hebben deelnemers na jouw module geleerd?  

De persoonlijke leerlijn is een module waarin deelnemers van de opleiding werken aan eigen leervragen en vaardigheden die zij nog willen opdoen als celebrant. Ik coach de deelnemers hierbij. Na de module community skills en ondernemerschap weten de deelnemers welke richting zij als celebrant willen inslaan en welke stappen er in de toekomst nodig zijn om dit te bereiken. 

3. Welk ritueel is in jouw leven belangrijk en waarom? 

Ik heb verschillende rituelen die belangrijk zijn in mijn leven. Één daarvan is het vieren van mijn verjaardag. Dit doe ik elk jaar met een uitgebreid diner voor al mijn vrienden. Het is voor mij echt een moment om samen met iedereen die ik lief heb stil te staan bij het afgelopen jaar en mijn nieuwe levensjaar wat eraan komt. Een dagelijks ritueel wat belangrijk is in mijn leven, is de alinea die ik elke avond in een dagboekje schrijf. Zo sta ik even stil bij de afgelopen dag.  

4. Hoe zou jij een ritueel definiëren? 

Onderzoeker Ronald Grimes heeft onderzoek gedaan naar de verschillende definities die er zijn. Hij is van mening dat je in plaats van een ritueel te definiëren beter kenmerken van rituelen kunt beschrijven. Dit ben ik met hem eens. De belangrijkste kenmerken voor mij in een ritueel zijn: het herhalingsaspect, de symbolische handeling en dat rituelen een geconcentreerde betekenis in zich dragen. 

5. Wat is de relevantie van rituelen in deze tijd? 

Rituelen zorgen ervoor dat we (even) stilstaan bij betekenisvolle momenten van transitie in ons leven. Hoewel religie steeds meer verdwijnt in onze samenleving blijven wij als mensen behoefte hebben om essentiële momenten in ons leven te markeren. 

6. Wat is een celebrant volgens jou? 

Iemand die in staat is om de betekenis, gevoelens rondom een gebeurtenis van de cliënt(en) te transformeren naar een passende ceremonie of rituele handeling die aansluit bij het betekeniskader van deze cliënt(en). 

7. Wat zijn volgens jou de belangrijkste vaardigheden/eigenschappen die een celebrant dient te bezitten? 

Een celebrant dient allereerst empathisch te zijn voor het verhaal van de ander. Ook is er veel creativiteit nodig om dit verhaal te vertalen naar een ceremonie of ritueel wat aansluit bij het betekeniskader van de cliënt. Tenslotte denk ik dat een celebrant sensitief moet zijn in de performance van een ceremonie of ritueel om te anticiperen op wat er in het hier en nu speelt. Want hoe goed je een ceremonie of ritueel ook voorbereidt, uiteindelijk moet het samenkomen in dat ene moment.