Deze website maakt gebruik van cookies

Meer informatie>

Naar de inhoud

De mooiste studie is de mens
Home Onderzoek Leerstoelen Burgerschap en humanisering van de publieke sector

Burgerschap en humanisering van de publieke sector

Het onderzoek van de leerstoelgroep richt zich in brede zin op de vraag naar humanisering van de publieke sector.

Hoe kunnen mensen die werken in de publieke sector een zinvolle bijdrage leveren aan een humane samenleving? Wat bevordert respectvolle omgangsvormen? Welke organisatievormen zijn daartoe bevorderlijk? Hoe kunnen organisaties burgerschap van betrokkenen faciliteren en bevorderen? Welke mechanismen en processen belemmeren humane verhoudingen in organisaties en wat is er nodig om deze belemmeringen te doorbreken?

We richten ons vooral op publieke organisaties en instituties (die burgerschap in principe ook willen en moeten bevorderen) met uitstapjes naar private organisaties die uitdrukkelijk publieke doelen stellen en daarop ook willen worden aangesproken.

Burgerschap binnen de publieke sector
Burgerschap neemt binnen de vraag naar humanisering van de publieke sector een prominente plaats in. Burgerschap is er op gericht om op autonome en kritische wijze het publieke belang te dienen; dit kan op gespannen voet staan met het organisatiebelang, het professionele belang en/of het persoonlijke belang. De rol van burger komt dan in conflict met de rol van werknemer, professional, klant, of privépersoon. Burgerschap in organisaties kan op gespannen voet staan met organisatiedoelen; daarom is bevordering van burgerschap binnen een organisatie niet altijd in het belang van een organisatie.

Met name in de publieke sector zien we professionals  die met toewijding op respectvolle wijze werken aan rechtvaardigheid, gezondheid of ontwikkeling, en daarbij dagelijks mensen helpen, en managers die het bieden van dergelijke hulp proberen te faciliteren. Toch zien we ook het omgekeerde: organisaties die burgerschap ontmoedigen of in de kiem smoren. Die betrokkenen aanzetten tot calculerend gedrag, tot ellebogen ten koste van anderen, tot disrespect, miskenning en verwaarlozing van mensen voor wier welzijn zij hun verantwoordelijkheid zijn, tot maximalisering van productie ten koste van het welzijn van klanten. Het is zelfs niet ongebruikelijk dat organisaties burgerschap sanctioneren en bestraffen, zoals bijvoorbeeld vaak gebeurt met klokkenluiders.
   

Herziening verzorgingsstaat 
Een belangrijk thema binnen de leerstoel is de herziening van de verzorgingsstaat. Die herziening is bij uitstek een verandering in idealen en praktijken van burgerschap en tegelijkertijd een transformatie in idealen en praktijken van organiseren. Er is sprake van ontstatelijking en privatisering, in twee richtingen: richting de markt in de cure,  en richting het gezin en de civil society en de lokale overheid aan de andere kant in de care.

In de cure is sprake van meer concurrentie, een grotere oriëntatie op winst, en meer grootschaligheid ten behoeve van efficiëntie en technologische ontwikkelingen. In de care gaat het om meer zorgzaam (communitaristisch) burgerschap, dichterbij georganiseerd, in nieuwe organisatieoverstijgende teams en netwerken, met kleine bedrijfjes en vrijwillig initiatief als ideale organisatievormen.

In hoeverre en op welke wijze ontstaan in deze processen van ontstatelijking nieuwe breukvlakken tussen (organisationeel) burgerschap en andere rollen, en tussen organisationeel burgerschap en ander burgerschap, bijvoorbeeld buurtburgerschap? In hoeverre zijn de hoge verwachtingen van sociale netwerken gerechtvaardigd en haalbaar? Zo ook voor de hoge verwachtingen van vrijwilligerswerk: gratis tijd geven in een samenleving die door tijdschaarste gekenmerkt wordt. Samen met de afdeling sociologie van de Universiteit van Amsterdam werken we aan een vierjarig onderzoeksproject naar de decentralisatie van zorg en re-integratie, onder de titel De belofte van nabijheid.
  
Kritische Organisatie- en Interventiestudies
Binnen deze leerstoel wordt ook gewerkt aan verdere ontwikkeling van de Kritische Organisatie- en Interventiestudies, onder meer rond de thema’s integriteit, esthetiek en duurzaamheid.