Deze website maakt gebruik van cookies

Leo Polak Scriptieprijs

Elk jaar stelt de Stichting Leo Polak twee prijzen beschikbaar ter bekroning van een masterscriptie over een onderwerp op het terrein van persoonlijke zingeving en/of humanisering van de samenleving.

Thema 

Het thema voor 2017-2018: 

De waarheid, ieders eigen waarheid, fake news


Van oudsher speelt waarheidsvinding een centrale rol in onze cultuur. Denk aan de wetenschap, het strafrecht, de journalistiek. Zij kunnen niet zonder waarheid als criterium van hun werk, en als legitimatie van hun bestaan. Maar ook in ons dagelijks leven gaan we uit van de waarheid van wat we aantreffen, zien, en horen. 


In het postmoderne denken van na WOII werd de waarheid echter gerelativeerd: het is maar hoe je het bekijkt; wat waar is, is afhankelijk van je standpunt, je herkomst, je culturele vooroordeel, je gender, enzovoort. Anders gezegd: waarheid is gesitueerd.


In de eenentwintigste eeuw is de waarheid verder gesubjectiveerd. Simpel gezegd: iets is waar, goed, of mooi – omdat ik dat vind, meen, of zo voel. Als jij er anders over denkt, is dat jouw mening, jouw waarheid. 


Deze relativering en subjectivering hebben de waarheid haar vanzelfsprekende gezag ontnomen. De waarheid is – chic gezegd – in een legitimatiecrisis terecht gekomen. En opeens zijn fake news en ‘alternatieve feiten’ niet uitzonderlijk meer. Bepaalde fenomenen (Facebook, Trump) hebben daaraan zeker bijgedragen, maar de legitimatiecrisis lijkt ook een uitvloeisel te zijn van de neoliberalisering van onze samenleving en cultuur.


Door de toenemende neoliberalisering zijn tal van zaken in samenleving en cultuur die, ieder op hun manier, in dienst stonden van de waarheid onder invloed geraakt van marktdenken en marktwerking: onderwijs, kunst, wetenschap, zorg, rechtspraak, vrije pers, politiek (van visie op het algemeen belang naar vrije markt van belangengroepen), levensbeschouwing en religie. In een marktencultuur wordt de subjectieve legitimatie perfect uitgedrukt in de zinspreuk ‘de klant is koning’. 


Maar als de waarheid geen gezag meer heeft, heeft dan iedereen gelijk? Of is waarheid gewoon te koop, en heeft degene die (het meest) betaalt gelijk? Niet alleen journalisten en politici worstelen met deze vragen, ook wetenschappers doen dat. Als wetenschappelijk onderzoek op bestelling geschiedt, wat vandaag gangbare praktijk is, zijn onderzoeksresultaten dan gewoon te koop?


Betekent dit het einde van de waarheid, of is het een nieuw begin? En: zijn deze vragen omtrent de waarheid niet óók gewetensvragen?

Criteria

Er is een eerste prijs van € 1.250,- en een tweede prijs van € 500,-. De prijzen worden door een onafhankelijke jury toegekend. Je kunt meedoen als je dit collegejaar (2017-2018) een masterscriptie hebt afgerond aan een Nederlandstalige universiteit, of als je als Nederlander of Belg je masterscriptie aan een buitenlandse universiteit hebt voltooid. De uiterste inzenddatum is 1 oktober 2018


De criteria op basis waarvan de jury de scripties beoordeelt, zijn:

• Wetenschappelijke kwaliteit

• Oorspronkelijkheid

• Presentatie en vormgeving


De scriptie moet beoordeeld zijn door een lid van het wetenschappelijke personeel van een Nederlandse of Nederlandstalige Belgische universiteit. Alleen deze persoon kan de scriptie inzenden. De scriptie dient geanonimiseerd te zijn, dat wil zeggen dat de naam van de auteur(s) niet op de scriptie mag worden vermeld. De scriptie is in het Nederlands of Engels geschreven.


De leden van de jury zijn:

• Drs. Leo Samama, musicus, componist (voorzitter van de jury)

• Prof. dr. Joachim Duyndam, hoogleraar Humanisme en filosofie

 Dr. Els van Wijngaarden, docent/onderzoeker Zorgethiek en beleid

• Drs. Gijsbert van Eijsden, geestelijk verzorger en psycholoog



Vlnr: Prof.dr. Gerty Lensvelt-Mulders, Judith Martens, mevrouw Ans Samama-Polak (dochter van Leo Polak), juryvoorzitter Leo Samama en Jasper Ligthart 

Foto's: Heleen Klop

Eerdere prijswinnaars:

2015

2014
2013

2012

Inzending

De uiterste inzenddatum is 1 oktober 2018. Inzendingen uitsluitend als Word bestand op USB-stick of CD-R, vergezeld van drie geprinte exemplaren en een brief van de scriptiebegeleider waarin deze beargumenteert waarom de scriptie voor bekroning in aanmerking komt. Inzenden bij het onderstaand adres.


Voor nadere inlichtingen: 

Secretariaat van de Leo Polak Scriptieprijs

Bram van Boxtel

Universiteit voor Humanistiek 

Kromme Nieuwegracht 29

3512 HD Utrecht

tel. 030 2390119 

e-mail  Bram.vanBoxtel@student.uvh.nl


De filosoof en strafrechtstheoreticus, vrijdenker en atheïst Leo Polak (1880-1941) was van 1928 tot aan zijn dood hoogleraar in de geschiedenis van de wijsbegeerte, de logica en de metafysica aan de universiteit van Groningen. Als jood werd hij in 1940 door de bezetter uit zijn ambt gezet, gearresteerd en eind 1941 in concentratiekamp Sachsenhausen vermoord. In zijn werk heeft hij veel bijgedragen aan de kentheorie, de rechtsfilosofie, de problematiek van oorlog en vrede en de ethiek. Polak vormde met zijn geschriften een bron van inspiratie voor filosofen, juristen, polemologen, humanisten en hervormers van het strafrecht en van de seksuele moraal. Naast zijn activiteiten op filosofisch en wetenschappelijk gebied was hij inspirator van de Volksuniversiteit en hield hij talrijke voordrachten voor de Vrijdenkers Radio Omroepvereniging. Polak’s vrijdenken en humanisme berustte op de overtuiging dat de op de rede gegrondveste menselijke eenheid boven geloofsverdeeldheid gaat. Voor Polak houdt humanisme het besef in van een fundamentele verbondenheid van alle mensen, een verbondenheid die uitreikt boven alle andere vormen van collectiviteit.