Deze website maakt gebruik van cookies

ZEB-40: Theorieën van zorgethisch onderzoek (20-21)

Studieonderdeel

Theorieën van zorgethisch onderzoek

Theories of Care-ethical Research

ZEB-40

Zorgethiek en Beleid

Master ZeB

Periode 1

7,5 ECTS

dr. Vivianne Baur

dr. Vivianne Baur , dr. Alistair Niemeijer, dr. Gustaaf Bos, dr. Els van Wijngaarden, gastdocenten

Deze cursus draag met name bij aan de eindtermen 1a; 2c; 3b; 4a en 5a. Kennis en inzicht: de afgestudeerde kan

1a levensbeschouwelijke en ethische denkstromingen beschrijven en analyseren die relevant zijn voor probleem- en vraagstellingen in relatie tot zorg en samenleving;

1b relevante theorieën over beleid en organisatie in zorg en samenleving benoemen, en de kentheoretische en ethische veronderstellingen daarvan toelichten;

1c relevante ethische benaderingen van-,  en gespreksmethoden voor vraagstukken en ethische competenties in de gezondheidszorg en de samenleving analyseren en daarop een onderbouwde visie geven. 

Toepassen kennis en inzicht: de afgestudeerde kan

2a de hoofdlijnen en hoofdbegrippen van de zorgethiek vergelijken met benaderingen in de wijsgerige ethiek, de medische ethiek en de bio-ethiek;

2b inzichten uit de deeldisciplines (zorg-) ethiek, beleids- en organisatieleer, politiek-maatschappelijke ethiek en (kwalitatief) zorgethisch empirische onderzoeksleer op argumentatieve wijze op elkaar te betrekken;

2c met gebruik van wetenschappelijk (inter)nationale literatuur en kwalitatief empirische zorgethische onderzoeksbenaderingen en -methoden zelfstandig een zorgethisch onderzoek opzetten en uitvoeren.

Oordeelsvorming: de afgestudeerde kan

3a op maatschappelijk en beleidsniveau vanuit een internationale oriëntatie een beargumenteerde opvatting over zorg in de samenleving naar voren te brengen;

3b een zorgethisch probleem in een complexe situatie uiteenzetten en hiervoor onderbouwde oplossingsmogelijkheden voorstellen en afwegen.   

Communicatieve vaardigheden: de afgestudeerde kan

4a zowel academisch als maatschappelijk en op beleidsniveau rapporteren over onderzoeksresultaten en beargumenteerde opvattingen over zorg in de samenleving en daarbij blijk geven van een constructieve en maatschappijkritische houding.

Leervaardigheden: de afgestudeerde kan

5a vanuit een open houding (inter)nationale ontwikkelingen op gebied van zorgethiek volgen en de eigen kennis hierover op peil houden.

Na afronding van deze cursus weet je:
  1. Uitleggen wat  de specifieke kenmerken van zorgethisch kwalitatief-empirisch onderzoek zijn en welke verschillende kwalitatieve onderzoeksbenaderingen daarbij aansluiten. (2c)
  2. Onderscheiden en aangeven bij welke onderzoeksvraag elk van de verschillende theoretische vertrekpunten en kwalitatieve benaderingen passend is (1a; 2b)
  3. Toelichten hoe je een academisch, zorgethisch kwalitatief-empirisch onderzoek ontwerpt, uitvoert, rapporteert en op kwaliteit beoordeelt en welke kwaliteitsprocedures en ethische verantwoordelijkheden als onderzoeker daarbij in acht dienen te worden genomen (3b; 4a)
  4. De vereiste onderzoeksstappen uitleggen (theoretisch vooronderzoek, uitwerken van een design, verzamelen van de gegevens via dataverzamelingsmethoden, analyseren van de gegevens) en deze verbinden met zorgethische theorie. Voorts kun je hier conclusies uittrekken en rapporteren. (4a)
  5. Signaleren welke nieuwe ontwikkelingen zich in het veld van kwalitatief en evaluatieonderzoek voor doen en analyseren wat deze voor de zorgethiek kunnen betekenen. (5a)

Deze cursus geeft studenten een basale introductie in (a) zorgethisch empirisch kwalitatief onderzoek met name waar dat (b) betrekking heeft op alledaagse zorgpraktijken (c) die zorgethisch (conceptueel-empirisch) worden geïnterpreteerd. 


In zijn algemeenheid is het de bedoeling studenten te enthousiasmeren voor en te bekwamen in zorgethisch kwalitatief onderzoek. Deze cursus geprogrammeerd in samenhang met de cursus Zorgethisch veldonderzoek (ZEB61), die in aansluiting op deze theoretische cursus gegeven zal worden. De theoretische cursus is onderverdeeld in 2 overkoepelende categorieën  waartoe de zorgethiek toegang probeert te verkrijgen: geleefde ervaring en ordening van de samenleving, Om deze te onderzoeken wordt enerzijds gebruikt gemaakt van de fenomenologie (die verschillende (sub)stromingen kent) en anderzijds via de etnografie (idem, zoals daar zijn: institutionele etnografie/relationele etnografie). Per onderzoeksbenadering zal worden ingegaan op de achterliggende filosofie (theorie) en methodologie. Thans zal er in deze collegereeks geoefend worden met het schrijven aan een zorgethisch kwalitatief empirisch onderzoeksvoorstel. 

Hoorcollege, werkcollege

schriftelijk werkstuk (onderzoeksvoorstel) + schriftelijk tentamen (open boek tentamen) 

Verplichte literatuur:
  • Creswell, J.W. (2013). Qualitative Inquiry & Research Design. Choosing among five approaches. Sage, UK.
  • Johnson, C.W., Parry, D.C. (2015). Fostering Social Justice through Qualitative Inquiry. A methodological guide. Left Coast Press, California, USA.       

  • Verplichte artikelen: opgave via ELO         
  • Aanbevolen boeken en artikelen: via Werkboek en ELO

Beroepsgerichte en academische vorming
Deze cursus is geprogrammeerd in samenhang met de cursus Zorgethisch veldonderzoek (ZEB-61), die in aansluiting op deze theoretische cursus gegeven wordt.
Verplichte voorkennis: Premaster ZEB, voor contractonderwijs kunt u contact opnemen met de examinator.

Gewenste voorkennis: Elementaire kennis van en ervaring met kwalitatief onderzoek.
Tijdens de cursus wordt rijkelijk gebruik gemaakt van aansprekende voorbeelden, afkomstig uit wetenschappelijke literatuur en de onderzoeksprakijk van de docenten van de leerstoelgroep Zorgethiek en beleid en gastdocenten.
Tijdens deze cursus wordt steeds de verbinding gelegd tussen zorgethische theorie (ZEB-10) en te onderzoeken zorgpraktijken.