Deze website maakt gebruik van cookies

M1-BEG2: Begeleiding bij Zingeving en Empowerment (20-21)

Studie-onderdeelBegeleiding bij Zingeving en Empowerment. Een relationeel perspectief op het werken met groepen
Engelse titelGuidance in Giving Meaning and Empowerment
CodeM1-BEG2
LeerlijnBeroepsvaardigheden
StudiejaarMasterjaar 1
OnderwijsperiodePeriode II
Omvang7,5 ECTS
TaalNederlands
ExaminatorProf. dr. Gaby Jacobs
(beoogde) docent(en)Prof. dr. Gaby Jacobs, Annelieke Damen, Lisa van Duijvenbooden, Hugo Remmers, Prof. Dr. Geert Smid
Bijdrage aan eindtermenHet studieonderdeel draagt bij aan de volgende eindtermen van de master Humanistiek:
  • 1b 
  • 2a 
  • 4a 
  • 4b
  • 5a
LeerdoelenNa het volgen van het vak M1-BEG2 Begeleiding bij Zingeving en Empowerment volgens de eisen kan de student:
  1. eigen grenservaringen benoemen en beschrijven en hierbij verbindingen leggen met theorieën over zingeving en empowerment en de begeleiding daarbij (mastereindterm 1b, 2a) 
  2. binnen verschillende groepscontexten (groepen cliënten, zorgteams, organisaties, opleidings- en trainingsgroepen) het verband tussen grenservaringen en zingeving / empowerment verwoorden en het belang hiervan voor anderen verhelderen (mastereindterm 2a, 4a) 
  3. beargumenteren welke theorieën en methodieken uit diverse contexten bij groepsgesprekken gericht op zingeving en empowerment ondersteunend of richtinggevend zijn (mastereindterm 4a) 
  4. groepsgesprekken gericht op zingeving en empowerment in verschillende contexten (groepen cliënten, zorgteams, organisaties, opleidings- en trainingsgroepen) stimuleren en ondersteunen (mastereindterm 4b) 
  5. feedback geven op de begeleiding van groepsgesprekken / presentaties door andere studenten en reflecteren op de door jezelf gegeven begeleiding / presentatie mede met behulp van de ontvangen feedback. (master-eindterm 5a) 
Korte inhoudsbeschrijving

Dit vak voorziet aankomend humanistici van een theoretische en methodische inbedding voor de begeleiding van humanistieke groepsgesprekken en het werken met groepen, een praktijk die in alle werkvelden waar humanistici worden opgeleid, voorkomt. Dit vak kent drie invalshoeken:

  • Een theoretische invalshoek, waarin de vraag aan de orde is: hoe dragen relaties bij aan de ontwikkeling (zingeving en empowerment) van personen en groepen? Onvermijdelijk komt hierbij ook aan de orde hoe relaties ondermijnend werken voor de ontwikkeling, waar geweld en uitsluiting plaatsvinden.  
  • Een methodische invalshoek, waarin de vraag centraal staat hoe begeleiders in groepsverband met deelnemers in gesprek kunnen komen over ervaringen van kracht en kwetsbaarheid (zogeheten ‘grenservaringen’) en daaruit inzichten voor de persoon en groep kunnen helpen destilleren en expliciteren. 
  • Een politiek-existentiële invalshoek, waarin studenten op grond van hun eigen grenservaringen, levensbeschouwelijke inzichten verwoorden en hierin de existentiële en politieke aspecten aanwijzen. 

In dit vak ligt de focus op ervaringen waar men niet omheen kan, zogeheten existeniële ervaringen, waarin zin en kracht stuk breekt of waar men juist levenskracht of verbondenheid ervaart. In deze module gaan we de werking van deze ervaringen in mensenlevens en in groepsgesprekken onderzoeken. 

WerkvormenLiteratuurstudie; praktijkverkenning; maken van groepspresentatie over praktijkverkenning; practicum groepsgesprekken over levensvragen waarbij kennis van de literatuur wordt verondersteld en kan worden toegepast. 
ToetsvormenGroepspresentatie, afrondend werkstuk in de vorm van logboek en paper.
Literatuur en bronnenVerplichte literatuur:
  • Jacobs, G. (2002) Reflection and Action in the Transitional Space of the Political and the Existential. In: Halsema, A. & D. van Houten (eds) Empowering Humanity: State of the Art in Humanistics. Utrecht: De Tijdstroom, pp. 243-256. 
  • Jordan, J.V., Walker, M., Hartling, L.M. (2004). The complexity of connection. London: Guilford Press. Chapter 2: Jordan, J.V. Relational Resilience pp. 28-47 (ELO)
  • Jacobs, G. (2020). Zin in geestelijke verzorging. Utrecht: Oratie UvH, H.3 pp. 26-42. https://www.uvh.nl/uvh.nl/up/ZklavwfKavI_Gaby_Jacobs-Zin_in_geestelijke_verzorging.pdf
  • Verschuren, S. (2017). Van persoonlijke ervaringen naar algemeen menselijke oervragen. Begeleiding van existentiële thema’s in groepsgesprekken. In: MetaTop en Arend Jan Waarlo (red), De woestijn zal bloeien. Inspiratie voor vernieuwing van geestelijke verzorging in de psychiatrie. Utrecht: De Graaff. pp 109-118 (ELO).
  • Yalom, I.D., Leszcz, M. (2005). The Theory and Practice of Group Psycho- therapy, 5th edition. New York: Basic Books. Hoofdstuk 1, 2 en 3 pp. 1-77 (zelf aanschaffen / is ook in UvH-bibliotheek). 
  • Brouwer, C. (1995). Omgaan met een groep. In: C. Brouwer, Opleiden, trainen en presenteren: gebaseerd op NLP-principes. Baarn: Nelissen. Pp 121-129, 131-147 (exclusief oefeningen) (ELO). 
  • Shotter, J. (2006) Understanding process from within. An argument for ‘withness’-thinking. Organization Studies, 27(4): 585–604. Shotter Understanding process from within 
  • Stern, D.N., (2004). The Present Moment: In Psychotherapy and everyday life. New York, London: W.W. Norton & Company. Chapter 10: The Process of Moving Along pp.149-186 
  • Herman, J.L. (1998). Trauma en Herstel (6e druk). Amsterdam: Wereldbibliotheek Hoofdstuk 3: Verlies van Verbondenheid pp.75-102 (ELO) 
  • Jordan, J.V., Walker, M., Hartling, L.M. (2004). The complexity of connection. London: Guilford Press. Chapter 10: Fedel, N.M. Relationships in Groups – Connection, Resonance, and Paradox pp.194-219 
  • Wang, C. & M.A. Burris (1994). Empowerment through Photo Novella: Portraits of Participation. Health Education Quarterly, 21(2), 171-186. Wang Burris_Photonovella 1994
  • Hetebrij, M. (2006). Macht en politiek handelen in organisaties. Assen: Van Gorcum. (hoofdstuk 9 en 10) 
  • Rushton, C. (2016). Moral distress: a catalyst in building moral resilience. The American Journal of Nursing, 116(7), 40-49. (ELO)
  • Litz, B.T., Stein, N. Delaney, E., Lebowitz, L. Nash, W.P. Silva, C et al. (2009). Moral injury and moral repair in war veterans: A preliminary model and intervention strategy.  Clinical Psychology Review 29, 695–706.
  • Keijser, J, P. Boelen & G. Smid (2018) Handboek Traumatische Rouw. Amsterdam: Boom. Hieruit H. 2, 11 en 15, pp. 32 – 57, 169 – 187 en 225 – 246. (in UvH bibliotheek aanwezig)
  • Baart, I. (2002). Verbindingen tussen het ‘individuele’ en het ‘sociale’. In: Baart, I. (2002). Ziekte en zingeving. Een onderzoek naar chronische ziekte en subjectiviteit (p. 42 t/m 45). Assen, Koninklijke Van Gorcum BV. (ELO)
  • Janssens, M., Steyaert, C. (2001). Hoofdstuk 3, De smaak van verschil: Ontmoetingen met het andere.  In: Janssens, M., Steyaert, C., Meerstemmigheid: organiseren met verschil (pp. 95 tm 136). Universitaire Pers Leuven Koninklijke van Gorcum Assen. 
  • Wollants, G., Missaen, C. & Leys, C. (Eds). (2004). Dialoog: pp. 104 t/m 107, Groep, begeleiding van: pp.131 t/m 134, Lichaam: pp. 164 tm 166, Polariteiten: pp. 194 tm 196, Verwondering: pp. 217 tm 218, Woord: pp. 225 tm 227. In: Wollants, G., Missaen, C. & Leys, C Ervaringsgerichte begeleiding van A tot Z. Faculteit voor mens en samenleving of course. 
Levensbeschouwelijke, beroepsgerichte en academische vormingDit vak draagt bij aan zowel levensbeschouwelijke, beroepsgerichte als academische vorming, gekoppeld aan de theoretische, de methodische en de politiek-existentiële invalshoek van het vak. 
Korte toelichting samenhang andere onderdelenBegeleiding 2 is een verdieping van Begeleiding 1 met nadrukkelijk de focus op groepswerk (Beg1 gaat vooral in op de een-op-een relatie) en een onmisbare schakel naar Beroepsvaardigheden 1b en Beroepsvaardigheden 2b en naar de stage. Het vak levert een bijdrage aan competenties (levensbeschouwelijk en politiek bewustzijn, groepsgesprekstechnieken) die in de praktijk centraal staan.
Vereiste voorkennisM1-BEG1 Begeleiding 1 wordt bekend verondersteld.
Relatie onderwijs - onderzoekDit vak is gerelateerd aan het onderzoek van de leerstoelgroep Humanist Geestelijke Verzorging Studies voor een Plurale Samenleving
Relatie theorie - praktijkTheoretische inzichten met betrekking tot begeleiding bij zingeving en empowerment worden gekoppeld aan de praktijk van groepswerk en grenservaringen van de student.
Mogelijkheid tot specialisatieHet kiezen van een specifiek onderwerp van het eindpaper behoort tot de mogelijkheden.