Deze website maakt gebruik van cookies

B3-ZIN6: Geschiedenis van het Humanisme (19-20)


Cursus

Geschiedenis van het Humanisme

English title

History of Humanism

Cursuscode

B3-ZIN6

Leerlijn

Meaning of life

Studiejaar

Bachelor, 3e jaar

Blok

I

Studiepunten

7.5 ECTS

Examinator

Dr Willeke Los

Docenten

Dr Willeke Los, Dr Marieke van den Doel

LeerdoelenNa afloop van deelname aan B3-ZIN6 Geschiedenis van het humanisme kan de student:
  1. De betekenis van de Verlichting als intellectuele beweging evalueren voor de geschiedenis van West-Europa in de 18e en 19e eeuw in het algemeen en het humanisme als levensoriëntatie/levensbeschouwing in het bijzonder; (eindterm 1a, 1b, 3a, 4a)
  2. Verschillen in de theoretische benaderingen (sociaalwetenschappelijk/historisch; deductief/inductief; lineair/niet-lineair) van het verschijnsel en proces van secularisering in teksten herkennen en de consequenties daarvan voor de interpretatie van dit proces benoemen en uitleggen; (eindterm 1a, 1b, 3a)
  3. De secularisatiethese voor West-Europa evalueren aan de hand van in het studieonderdeel behandelde factoren (zoals Verlichting, Industriële Revolutie, marxisme, liberalisme, positivisme, darwinisme, ontwikkelingen in de geschiedwetenschap, neoromantiek, georganiseerd modern humanisme) die het secularisatieproces hebben versneld en vertraagd; (eindterm 1b, 3a)
  4. Aan de hand van voorbeelden uit de Nederlandse en Europese geschiedenis uitleggen hoe intellectuele secularisatieprocessen zich verhouden tot sociale secularisatieprocessen; (eindterm 1b, 3a)
  5. De opkomst en ontwikkeling van de humanistische levensbeschouwing begrijpen vanuit de context van intellectuele en sociale processen in hun onderlinge samenhang. (eindterm 1b, 3a).

        Cursusbeschrijving

        In dit vak staan twee belangrijke thema’s voor de geschiedenis van het humanisme centraal: (de erfenis van) de Verlichting en secularisatieprocessen in West-Europa in de tweede helft van de 19e eeuw. In het eerst gedeelte gaan we in op een aantal belangrijke visies op de Verlichting en op verlichte debatten over religie, natuurrecht, burgerschap, beschaving enz. In het tweede gedeelte gaan we in op de ontwikkelingen die zich in de negentiende eeuw voltrokken op sociaaleconomisch, politiek en intellectueel terrein die niet alleen van belang zijn voor de modernisering en secularisering van de West-Europese samenleving maar die ook van invloed zijn geweest op de ontwikkeling van het humanisme als levensbeschouwing. Denk bijvoorbeeld aan liberalisme, socialisme, marxisme, darwinisme, positivisme en ontwikkelingen op het gebied van de geschiedwetenschap. Deze ontwikkelingen worden in dit vak nader onder loep genomen. Tevens wordt onderzocht wat hun bijdrage is geweest aan het proces van secularisering dat in de 19e eeuw op gang kwam en hoe een historische benadering van dit proces zich verhoudt tot de binnen de sociale wetenschappen geformuleerde secularisatiethese. Tenslotte besteden we ook aandacht aan de ontwikkeling van het georganiseerde humanisme in Nederland in de 19e eeuw en de twintigste eeuw.

        Werkvormen

        Interactieve hoorcolleges, werkcolleges en zelfstudie. De hoor- en werkcolleges zijn bedoeld ter verduidelijking en verwerking van de literatuur.

        Tentaminering

        Een schriftelijk tentamen (open boek) en een individuele schrijfopdracht. Het schriftelijk tentamen toetst de verworven kennis en inzichten aan de hand van de leerdoelen (zie hierboven). Naast kennis van de behandelde historische ontwikkelingen wordt vooral getoetst op inzicht in verbanden tussen de behandelde ontwikkelingen onderling en de validiteit van behandelde theorieën en interpretaties van deze onderlinge samenhang. De individuele schrijfopdracht toetst het vermogen van de student om een adequate en zinvolle vergelijking te maken tussen een actuele representatie van de Verlichting in de populaire pers en de verplichte literatuur en collegestof.

        Literatuur
         
         
         
         
          

         Verplichte literatuur:


        • Chadwick, O. (2000; first printed 1975). The Secularization of the European Mind in the 19th Century. Cambridge: Cambridge University Press 
        • Pagden, A. (2013), The Enlightenment and why it still matters. Oxford: Oxford Univeristy Press
        Aanvullende artikelen met betrekking tot de geschiedenis van het humanisme.

        Aanbevolen literatuur: 

        nader te bepalen.