Deze website maakt gebruik van cookies

B2-ZIN4: Verbeelding en Zingeving (19-20)

Studie-onderdeelVerbeelding en Zingeving
Engelse titelImagination and Meaning of Life
CodeB2-ZIN4
LeerlijnZingeving
StudiejaarBachelor 2
Onderwijs-periodePeriode IV
Omvang7,5 ECTS
ExaminatorProf. dr. Laurens ten Kate
(Beoogde) docent(en)Drs. Eva Grosfeld, en gastdocenten
LeerdoelenNa afloop van deelname aan B2-ZIN4 Verbeelding en Zingeving volgens de eisen kan de student:
  1. Aan de hand van een concrete casus uitleggen hoe verbeelding werkt in zingevingsprocessen (eindterm 1 a en 2a)
  2. De esthetische benadering uitleggen en in verband brengen met theoretische benaderingen van zingeving en lichamelijkheid (eindterm 1 a)
  3. Het belang van levensbeschouwing in het publieke domein uitleggen en in verband brengen met het concept ‘social imaginaries’. (eindterm 2a)
  4. Visuele bronnen interpreteren aan de hand van de VTS methode (visual thinking strategies) (eindterm 4b)
  5. De betekenis van kunst beoordelen voor het duiden en articuleren van zingevingsvragen en voor humanisme als levensbeschouwing (eindterm 1b)
  6. De theorie van Johnson toepassen in een praktijk gericht op lichaamswerk. (eindterm 1a en 3a)
  7. Een reflectie schrijven op een persoonlijke zingevingsvraag en daarbij verwijzen naar persoonlijke inspiratiebronnen (eindterm 3 b)
Korte inhouds-beschrijvingDit studieonderdeel biedt een esthetisch perspectief op zingevingsprocessen waarin lichamelijkheid en verbeelding een grote rol spelen.

Esthetiek is niet alleen gericht op thema’s rondom kunst, maar draait in essentie veel meer om een gevoelige, aandachtige manier van kijken en ervaren vanuit elke vezel van ons lichaam, met alle professionele, persoonlijke, zintuiglijke, emotionele en cognitieve vaardigheden die we hebben. 

Het vak staat in de zingevingslijn van de opleiding. In jaar 1 is zingeving in relatie tot de grote levensbeschouwelijke tradities behandeld. Hier is kennis gemaakt met de theorie van Charles Taylor over Social Imaginaries. De beelden en symbolen waarmee we onze gedeelde sociale werkelijkheid vormen. In jaar 2 is in het vak psychologie de cognitieve dimensie van zingeving aan bod gekomen. In dit vak bouwen we op de voorgaande vakken voort en zoomen we in op de lichamelijke dimensie van zingeving. 

Dit vak biedt een inleiding in de esthetische benadering van John Dewey en Mark Johnson die op Deweys theorie voortbouwt met de betekenis van lichamelijkheid. Voorts worden de zingevingstheorie van Hans Alma, René Gude en het concept Social Imaginaries behandeld.

Tevens wordt de leerstof gerelateerd aan een persoonlijk zingevingsonderzoek van studenten. Het verwerven van inzicht in het eigen zingevingskader en het oefenen in het expliciteren daarvan staan centraal.  Deze insteek leidt tot een nieuwe, praktijkgeoriënteerde visie op zingeving en humanisering als centrale concepten van de humanistiek. 
WerkvormenHoorcolleges, werkgroepen en excursies. In de hoorcolleges wordt de voorbereide leerstof verder uiteenzet en verbonden aan relevante theoretische inzichten en praktische voorbeelden. Tijdens de werkgroepen worden aan de hand van verschillende werkvormen de theorie over esthetiek, verbeelding en normatieve professionalisering verbonden aan de praktijk en de persoonlijke ontwikkeling van studenten. In de excursies wordt het esthetische domein in relatie tot kunstobjecten verkend. Studenten gaan zelf tijdens een workshop in Het Huis van Betekenis een beeldende expressie maken, en in een museum een kunstobject analyseren en relateren aan een persoonlijke zingevingsvraag. 
ToetsvormenDe toetsing vindt plaats in de vorm van een schriftelijk open boek tentamen met kennis- en inzichtvragen, een weergave van het persoonlijk zingevingsonderzoek en bijbehorend (beeld)archief en een schriftelijk verslag van een praktijkbezoek aan een lichaamsgerichte praktijk. 
Literatuur en bronnenVerplichte literatuur:
Alma, H.A. (2018). De kunst van samenleven: Een pleidooi voor een pluralistisch humanisme. Brussel: VUBPRESS. (aanschaffen)
Latré, S. (2018). Social imaginaries a conceptual analysis. In: Alma, H. & Vanheeswijck, G. (Eds.). (2018). Social Imaginaries in a globalizing world. Berlin/ Boston: De Gruyter. p. P. 47-70 (collegeplank)  • Alma, H., Anbeek, C. & S. van Goelst-Meijer. (2018). Contrast Experiences and Social Imaginaries as Spaces for Truth-Seeking. In: Alma, A. & Vanheeswijck, G. (Eds.). (2018). Social Imaginaries in a globalizing world. Berlin/ Boston: De Gruyter. p. 95-105 (ELO)
Butler, J. (2009). Undoing Gender. New York: Routledge. Hieruit hoofdstuk 1: Beside Oneself: on the Limits of Sexual Autonomy p.17-39 (ELO)
Dewey, J. (1934). Art as experience. New York: Penguin/Perigee. Hieruit hoofdstuk 11, The Human Contribution, p. 255-282. (collegeplank)
Gude, R., Jacobs, F. & B. J. van Den Bergh. (2016). Het agoramodel: de wereld is eenvoudiger dan je denkt. Leusden: ISVW Uitgevers p. 33-55 en p. 103-119 (ELO)
Hailey, D. Miller, A. & Yenawine, P. (2015). Understanding Visual Literacy: The Visual Thinking Strategies Approach. In: Essentials of Teaching and Integrating Visual and Media Literacy, p.49-73. Switzerland: Springer International Publishing (collegeplank)
Johnson, M. (2008). The Meaning of the Body: Aesthetics of human understanding. Chicago & London: The University of Chicago Press (aanschaffen)
Logister, L. (Red.). (2005). John Dewey: Een inleiding tot zijn filosofie. Budel: Damon. (aanschaffen/collegeplank) Hieruit: p.9- 16., p.17-33p.119-139.
Nussbaum, M. (2015). Het cultiveren van verbeelding: literatuur en kunst. In:Niet voor de winst. Amsterdam: Ambo. (collegeplank)
Yenawine, P. (2013). Visual Thinking Strategies: Using art to deepen learning across school disciplines. Cambridge, MA: Harvard Education Press. Hieruit hoofdstuk 3, Applying VTS to other subjects, (p.39-74). (collegeplank)


Aanbevolen literatuur:
Alma, H.A. (2005). De parabel van de blinden: Psychologie en het verlangen naar zin. Amsterdam: Humanistics University Press.
Alma, H. A. & Smaling, A. (2010). Zingeving en levensbeschouwing: een conceptuele en thematische verkenning. in: Alma, H. en Smaling, A. (red.) Waarvoor je leeft. Studies naar humanistische bronnen van zin. (pp 17- 39. Amsterdam: Uitgeverij SWP.
Alexander, Thomas M. (1987). John Dewey’s theory of art, experience & nature. The horizons of feeling.  New York: State University of New York Press.
Elkins, J. (Ed). (2008). Visual Literacy. New York: Routledge.
Fesmire S (2003) John Dewey and Moral Imagination: Pragmatism in Ethics. Bloomington: Indiana University Press.
Gombrich, Ernst (2010). The Story of Art (15th ed.). Londen: Phaidon.
Housen, A.C. (2001/2002). Aesthetic thought, critical thinking and transfer. In: Arts and Learning Research Journal, 18 (1), 99-132.
Shusterman, Richard (1992). Pragmatic Aesthetics. Living beauty, rethinking art. Oxford: Blackwell.
Yenawine, Philip (2013). Visual Thinking Strategies. Using art to deepen learning across school disciplines. Harvard:  Harvard Education Press.
Vaihinger, H. (1935). The philosophy of ‘As if’: A system of the Theoretical, Practical and religious Fictions of Mankind. London: Routledge & Kegan Paul LTD