Geschiedenis

De Universiteit voor Humanistiek is een levensbeschouwelijk universiteit en net als reguliere universiteiten door de overheid erkend en gefinancierd. Sinds haar oprichting in 1989 is de UvH uitgegroeid tot een toonaangevend academisch kenniscentrum dat zich steeds verder ontwikkelde in het vormgeven van de multidiscipline Humanistiek.

Humanistisch Opleidings Instituut

De UvH kent haar oorsprong in het zogenaamde Humanistisch Opleidings Instituut (HOI). In 1962 startte het Humanistisch Verbond een opleiding voor geestelijk raadslieden in de strijdkrachten. Twee jaar later werd het Humanistisch Opleidings Instituut (HOI) opgericht als werkstichting van het Humanistisch Verbond. Het HOI verzorgde aanvankelijk een tweejarige, door de Ministers van Defensie en Justitie erkende opleiding, die vanaf 1967 bij afronding een tweedegraads bevoegdheid voor humanistisch vormingsonderwijs (HVO) opleverde. Het HOI werd vanaf januari 1977 bekostigd als een driejarige hogere beroepsopleiding. Met ingang van augustus 1980 werd de opleiding vierjarig.

Het humanistisch geestelijk werk heeft sinds de bekostiging een sterke theoretische en methodische ontwikkeling doorgemaakt. Maatschappelijke ontwikkelingen en de hoge eisen die aan de geestelijk werkers worden gesteld doen de behoefte ontstaan aan een opleiding op wetenschappelijk niveau en aan het door middel van wetenschappelijk onderzoek verder ontwikkelen van een theoretische basis voor het geestelijk werk.

Het ontstaan van de Universiteit voor Humanistiek

Op 29 mei 1986 richtte het Humanistisch Verbond de Stichting Humanistisch Instituut voor Wetenschappelijk Onderwijs en Onderzoek (HIWOO) op. Op 30 oktober 1987 werd de Hernieuwde aanvraag ten behoeve van de aanwijzing van het HIWOO als bijzondere universiteit krachtens artikel 218 van de Wet op het wetenschappelijk onderwijs (WWO) ingediend. De naam van het instituut was op dat moment al gewijzigd in Universiteit voor Humanistiek (UvH).

Op 26 januari 1989 zond de minister van O&W het principebesluit tot aanwijzing van de UvH aan de Tweede Kamer. Het duurde nog anderhalf jaar voordat de formele aanwijzing een feit was, omdat de WWO daartoe moest worden gewijzigd. Het Koninklijk Besluit betreffende de aanwijzing van de UvH heeft in verband daarmee nog tot 13 juli 1991 op zich laten wachten.

In de loop van het 20 jarig bestaan is de UvH uitgegroeid tot een toonaangevend academisch kenniscentrum dat zich steeds verder ontwikkelde in het vormgeven van de multidiscipline Humanistiek. Sinds 1989 heeft de UvH enkele grondige reorganisaties doorgemaakt, waarvan de belangrijkste de invoering van de bachelor-masterstructuur in 2003 is geweest.
Sinds die tijd staan de begrippen zingeving en humanisering expliciet centraal in onderwijs en onderzoek. In het kader van een veranderende bekostigingsstructuur heeft de UvH het praktijkcentrum Zingeving & Professie opgericht, dat met opdrachtonderzoek, bij- en nascholing en in-corporate trajecten haar kennis inzet ten behoeve van professionals en samenleving.
In de zomer 2009 is de UvH verhuisd van twee locaties op de Drift en de Van Asch van Wijckskade naar een historisch pand aan de Kromme Nieuwegracht in de binnenstad van Utrecht.

De universiteit is in 1991 krachtens artikel 218 WWO aangewezen als levensbeschouwelijke universiteit. De opleiding Humanistiek is een wetenschappelijke beroepsopleiding, vergelijkbaar met de door theologische universiteiten verzorgde kerkelijke opleidingen. Sinds 2008 is de UvH regulier bekostigd, op basis van studentenaantallen en uitgereikte graden. Het praktijkcentrum Zingeving & Professie zorgt sinds 2008 met haar activiteiten voor inkomsten uit de derde geldstroom, en draagt zo bij aan een gezonde financiële basis.