Care and Contested Coherence
De komende jaren zal een onderzoeksgroep van de Universiteit van Tilburg – de 'Tilburgse zorgethici’– de UvH versterken bij onderwijs en onderzoek. Ze concentreren hun werk sinds de zomer van 2006 op de onderzoekslijn Care and Contested Coherence (CCC). Deze is onderdeel van onderzoeksprogramma Religion as Contested Ground van de Universiteit van Tilburg. Het onderzoek wordt in 2015 formeel ingepast in het onderzoeksprogramma van de Universiteit voor Humanistiek.
Goede zorg
Het onderzoek gaat om goede zorg, en wel vanuit een politiek-ethische invalshoek. Goede zorg heeft te maken met de betrekking tussen mensen. Allereerst tussen mensen die 'gewoon' voor elkaar zorgen, maar ook met professionele betrekkingen in de zorgsector, bijvoorbeeld tussen patiënt en zorgverlener én met de zorginstelling en de structuur van de zorg. Goede zorg betekent ook altijd dat mensen elkaar tot hun recht laten komen.
Perspectief van de patiënt of cliënt
De onderzoeksgroep hecht belang aan het perspectief van de individuele patiënt, bewoner of cliënt op de zorg. Dat is iets anders dan zorg sturen op wat patiëntpopulaties gemiddeld van belang zeggen te vinden. Wij kijken naar die ene patiënt met zijn of haar concrete nood en verwachtingen.
Om dit belangrijke punt te illustreren: een ervaren chirurg vertelde aan zijn collega's artsen en verpleegkundigen die zich het hoofd breken op verbetering en efficiency in de zorg: “toen ik zelf als patiënt op mijn eigen afdeling werd ingeleverd, hoopte ik er vooral op dat iemand voor mij zou zorgen. Want ik kon niet voor mezelf zorgen en ook niet voor mezelf opkomen. Ik hoopte dat iemand zou zien en zou respecteren dat ik een hoopje ellende was, ik wilde me kunnen toevertrouwen.”
Zorg heeft vanuit het perspectief van de patiënt te maken met vertrouwen. In ons onderzoek speuren wij naar dat soort inzichten en het uitkristalliseren daarvan.
Intercultureel
Typerend is verder dat de onderzoekers een interculturele invalshoek van belang vinden. Zorgethische en medisch-ethische vragen gaan er anders uitzien, gaan kantelen, als het strikt westerse (en vaak modieuze) standpunt van de altijd autonome, zelfredzame maar ook geïndividualiseerde patiënt wordt afgewisseld door niet-westerse standpunten. Deze beschouwen mensen veelal primair als gemeenschapswezens zien en het menselijk lichaam, levend en dood niet alleen als een object en eigendom van een individu, maar in een andere zin ook als 'heel en heilig'.
Een voorbeeld: een promovendus doet vanuit deze interculturele invalshoek onderzoek naar orgaantransplantatie. Hij kijkt verder dan het neen – geen orgaan nemen –, tenzij men een codicil draagt. Hij verdiept zich in de vraag waarom een meerderheid van de Nederlanders niet ingaat op verzoeken een donorcodicil te maken. Dat is de interessantste vraag in het debat over orgaandonatie. Het onderzoek kijkt in hoeverre dit met culturen en subculturen te maken heeft. Bijvoorbeeld een cultuur van contradictie: verwacht alles van de dokter, maar vertrouw hem niet.
